Het Beeld

Het voorjaar is de tijd voor deels door reisbureaus gesponsorde programma's waarin Nederlandse toeristen op een exotische locatie met elkaar in competitie gaan. De overeenkomsten tussen Missie Kilimanjaro (NCRV), Bobo's in the Bush (Yorin) en Peking Express (Net5) zijn groter dan de verschillen.

Alle drie stammen af van Operatie Robinson en hebben als grondvorm een afvalrace. De tien deelnemers aan Bobo's in the Bush zijn nominaal `bekende Nederlanders', maar u kent ze vast niet. Peking Express wordt gespeeld door vijf Belgische en vijf Nederlandse duo's en Missie Kilimanjaro door tien individuen. Alle drie de races zijn allang beëindigd en worden in gemonteerde vorm gepresenteerd. De kijkers hebben geen invloed op het spelverloop.

De bobo's in de jungle van Maleisisch Borneo moeten regelmatig stemmen wie naar huis gezonden wordt, net als in Big Brother. De minst gezellige deelneemster werd als eerste weggestemd. Bijna trof dat lot de man die zich bij het uitvoeren van verschillende opdrachten als ervaren en energiek leider had opgeworpen.

In het vrijdag bij de publieke omroep begonnen Missie Kilimanjaro beslist een kennisquizje wie er na elke aflevering naar huis moet. Deelnemers aan die `retourstrijd' zijn twee verliezers van proeven plus degene die de groep het minst ziet zitten. In dit geval was dat ook de meest enthousiaste jongeman. De proeven moeten de kijker iets leren over ontwikkelingsproblematiek en natuurbescherming in Oost-Afrika, maar zijn vooral varianten op oude NCRV-spelletjes, als Mastklimmen en Zeskamp: wie vervoert het snelst een bananenvrachtje op de fiets en hoeveel water drink je daarbij?

Ook Bobo's in the Bush bevat didactische elementen. Het leven van de inlanders in een long house blijkt veel vaardigheid en inzicht te vereisen, in het vangen van kippen en vis, het doden van de dieren en het bereiden ervan zonder salmonella.

In Peking Express wordt niet gestemd. De opdracht is veel eenvoudiger: wie bereikt het eerst de etappeplaats (Kazan, Omsk), tijdens een reis van Moskou naar Peking. Elk duo heeft de beschikking over twee euro per dag en moet dus liften en bij de lokale bevolking bedelen om eten en onderdak. Halverwege elke etappe is er voor de koplopers een proef, met als strategische beloning een voorsprong van een paar honderd kilometer of een slechte lift voor een tegenstander naar keuze. Ook hier is er weerzin tegen de streberigste deelnemers en hun meedogenloze lifttactieken. Alleen hier wordt intensief geïnteracteerd met de bewoners van het gastland, zowel dronkaards en geilneven als gastvrije arme boeren en met 160 kilometer per uur over binnenwegen scheurende nieuwe rijken.

Peking Express is minder gekunsteld dan Bobo's in the Bush en Missie Kilimanjaro, en veel spannender en ontroerender. Het is een van de meest verslavende programma's van dit televisieseizoen.

Op Borneo drinkt een enkeling een glas rijstwijn mee om het ijs te breken, maar in Siberië doet de wodka hete tranen van vriendschap plengen. Ook ik houd het soms niet droog bij het afscheid.