Golf van geweld treft Oezbekistan

Bij een reeks aanslagen, vuurgevechten en explosies – waaronder twee zelfmoordaanslagen – zijn de afgelopen twee dagen in Oezbekistan negentien doden en zesentwintig gewonden gevallen. Vanochtend werd bij de hoofdstad Tasjkent opnieuw een aanslag gepleegd. De Oezbeekse regering zoekt de daders onder islamitische fundamentalisten.

De reeks begon al zondagavond, toen in de historische stad Boechara tien doden vielen bij een explosie in een woning die door extremisten als bommenfabriek werd gebruikt. In de ruïnes vond de politie volgens procureur-generaal Rasjid Kadyrov naast een kalasjnikov en twee pistolen vijftig flessen met materiaal voor bommen en instructies voor het maken van bommen.

Gisterochtend werden in Tasjkent, de hoofdstad, twee aanvallen op politieagenten gedaan waarbij drie agenten werden gedood. Op de bazaar van Tasjkent werden nog twee zelfmoordaanslagen uitgevoerd. Daarbij werden naast de vrouwelijke daders drie politiemannen en een kind gedood. Vanochtend werd nabij Tasjkent een politiebureau aangevallen. Bij een explosie werd een nog onbekend aantal mensen gewond.

President Islam Karimov zei gisteren op de televisie dat de aanvallen zijn gepleegd door islamitische terroristen en dat ze zes tot acht maanden lang waren voorbereid. Volgens hem waren ze aanvankelijk gepland voor 21 maart, als in Oezbekistan het islamitische nieuwjaar wordt gevierd. Speciale veiligheidsmaatregelen hadden toen de aanslag voorkomen, aldus de president. ,,Ik doe op iedereen een beroep de eenheid te bewaren en ons land tegen deze vijanden te verdedigen, voorwaarts te treden als één vuist.''

Volgens de autoriteiten is één terrorist gearresteerd en wordt naar diverse anderen gezocht. De autoriteiten gaan ervan uit dat er buitenlanders bij de aanslagen betrokken waren, omdat in Oezbekistan nooit eerder zelfmoordaanslagen zijn gepleegd. [Vervolg AANSLAGEN: pagina 5]

AANSLAGEN

'Fundamentalisten achter aanslagen'

[Vervolg van pagina 1] ,,Karakter en methode van deze acties zijn niet gebruikelijk voor ons volk. Dit was waarschijnlijk geïmporteerd vanuit het buitenland'', aldus de procureur-generaal.

Minister van Buitenlandse Zaken Sadyk Safajev bracht de aanslagen in verband met terreurdaden in Irak, waar de politie een regelmatig doelwit van aanslagen is. ,,We zien een herhaling van wat elders is uitgeprobeerd.''

Oezbekistan, dat in Centraal-Azië ligt en grenst aan Afghanistan, is een belangrijk bondgenoot van de VS in hun `oorlog tegen het terrosisme'. De VS hebben een basis in Oezbekistan. De Amerikaanse ambassade in Tasjkent waarschuwde Amerikaanse staatsburgers in het land uiterst waakzaam te zijn en sloot één van haar kantoren.

Het Oezbeekse bewind gaf gisteren de schuld van de aanslagen aan de Islamitische Beweging van Oezbekistan (IMU), aan de fundamentalistische organisatie Hizb ut-Tahrir en aan `wahhabieten'. De IMU, een gewelddadige organisatie met nauwe banden met het toenmalige Talibaan-bewind in Afghanistan, zat achter een reeks terroristische aanslagen in februari 1999 in Tasjkent en was later betrokken bij terroristische acties in Oezbekistan en Kirgizië. De leider van de IMU werd in 2001 in Afghanistan gedood.

Hizb ut-Tahrir is een fundamentalistische organisatie die streeft naar een wereldkalifaat, zij het met vreedzame middelen. Hoewel de organisatie in Oezbekistan al jaren voor `terroristisch' wordt uitgemaakt en duizenden aanhangers in Oezbeekse gevangenissen zitten, is nooit bewezen dat ze bij enige daad van geweld betrokken is geweest. In Londen zei gisteren een woordvoerder van Hizb ut-Tahrir dat de organisatie ,,zich verre houdt van terrorisme en geweld''. ,,We geloven dat de explosies op een zeer opportuun moment komen voor het bewind. We vragen ons af of de schuld niet moet worden gezocht bij het bewind zelf'', aldus de woordvoerder. Ook een woordvoerder van de verboden oppositiepartij Erk wees naar het bewind: ,,Er zijn aanwijzingen voor een officieel opzetje, als voorwendsel om de oppositie te onderdrukken'', aldus de leider van de partij.