Windvang

Het was even schrikken voor de bewoners van de Zwolse Vondelkade toen zij een maand geleden merkten dat er bomen aan hun straat werden gekapt, beeldbepalende Italiaanse populieren nog wel. Een van de bewoners, Désirée van Geffen, greep de telefoon en vernam dat dit het begin was van de kap van in totaal bijna tachtig populieren langs het water. Niet omdat ze ziek of oud zouden zijn, maar om een geliefde oliemolen aan de kade van voldoende wind te voorzien. Enkele bewoners hebben nu een actiegroep opgericht. Ze willen de bomen sparen, en daarmee ook vogels en vleermuizen. De gemeente heeft de kap stilgelegd om de bewoners een en ander uit te leggen en in elk geval het broedseizoen af te wachten.

Aan de kap langs de Nieuwe Vecht valt volgens de gemeente en de molenaars niet te ontkomen. De bladerkroon van de populieren houdt de wind vast. Zes jaar geleden werd De Passiebloem, een oliemolen uit 1776, gerestaureerd. Sindsdien wordt er weer lijnzaadolie geproduceerd. Twee keer per maand is er open dag. Na de restauratie werd een zone zonder bomen en bebouwing ingericht, ter vergroting van de windvang. Twee jaar geleden spraken de molenaars met GroenLinks-wethouder Peter Pot af om deze zogenoemde molenbiotoop uit te breiden tot vierhonderd meter en daar in bestemmingsplannen rekening mee te houden. Nieuwbouw van woningen en bedrijven blijft laag.

De grens van vierhonderd meter is afkomstig van Vereniging de Hollandsche Molen. Het komt er op neer dat de eerste honderd meter om een molen vrij moet zijn, meldt directeur Leo Endedijk, en dat buiten deze cirkel per honderd meter één meter hoger kan worden gebouwd. Deze restricties vervallen op een afstand van ongeveer vierhonderd meter.

De provincie Overijssel heeft Zwolle al eens gecomplimenteerd met de inspanningen om een cultuurhistorisch monument als een oliemolen ruimte te geven. Tegelijkertijd wil de gemeente op dit eigen beleid een uitzondering toestaan. Aan de oostkant van de molen, op minder dan vierhonderd meter afstand, komt een nieuw voetbalstadion plus een 24 meter hoog hotel. Molenaar Mark den Boer bestrijdt de plannen. De gemeente Zwolle stelt zich op het standpunt dat bebouwing aan de oostkant van de molen geen ramp is omdat de wind nu eenmaal vaak uit het westen waait. Maar dat is onzin, stelt de Vereniging de Hollandsche Molen, want juist met een stabiele oostenwind is het goed malen en bovendien kan bebouwing in het oosten een terugslag van de westenwind veroorzaken die er zelfs toe kan leiden dat de wieken de verkeerde kant op gaan draaien.

De bewoners van de Vondelkade hopen de kap van de populieren nog tegen te kunnen houden. Zij vinden het vooral laakbaar dat er geen raadsbesluit aan ten grondslag ligt. De maatregel was ook niet aangekondigd en is alleen terug te vinden op een kaplijst die op afspraak kan worden ingezien. Morgen bespreken burgemeester en wethouders een voorstel om toch minder bomen te kappen.