Thorpe schokt landgenoten

Ian Thorpe kan zijn olympi- sche titel op de 400 meter vrije slag niet verdedigen, nadat het Australische zwemfenomeen zaterdag te vroeg het startblok verliet.

Zelfs de Australische minister-president John Howard mengde zich zaterdag in wat al snel uitgroeide tot een nationaal debat. Inzet van de discussie: verdient zwemmer Ian Thorpe (21) het voordeel van de twijfel na zijn `valse start', zaterdagochtend in de series van de 400 meter vrije slag bij kwalificatiewedstrijden in Sydney, waardoor de volksheld komende zomer zijn titel niet kan verdedigen bij de Olympische Spelen in Athene?

Howard liet er geen misverstand over bestaan, en verklaarde dat het ,,een tragedie zou zijn'', wanneer Thorpedo in de Griekse hoofdstad niet mag aantreden op de middenafstand. Net als de Verenigde Staten hanteert Australië een onverbiddelijk kwalificatiesysteem: slechts één trial per afstand, waarbij niet de tijd maar de eindklassering (één en twee) de doorslag geeft. Ter vergelijking: Nederlandse zwemmers worden geselecteerd op tijd en mogen vier kwalificatiewedstrijden uitkiezen.

Alle commotie ontstond toen Thorpe in de ochtenduren aantrad voor de series en, naar eigen zeggen van de wijs gebracht door een geluid vanaf de tribune, nog voor het officiële startsignaal pardoes van het startblok tuimelde. Ondanks een officieel protest meenden de juryleden, óók na bestudering van de videobeelden, dat krachtens de reglementen sprake was van een valse start. Ook al was het voor velen duidelijk dat geen opzet in het spel was.

Vanuit Nederland mengde Thorpe's collega en rivaal Pieter van den Hoogenband zich in de discussie. ,,Belachelijk dat hij door zoiets sulligs zijn titel niet kan verdedigen'', sprak de tweevoudig olympisch kampioen zaterdag in Eindhoven. ,,Thorpe heeft zoveel betekend voor het Australische zwemmen en voor Australië zelf. Dit getuigt van weinig respect.''

Van den Hoogenbands opmerkingen haalden prompt de voorpagina's van de Australische kranten, die een voor een van mening zijn dat het sportmaffe land zichzelf lelijk in de vingers snijdt. Thorpe verloor geen enkele 400 vrij sinds hij op 15-jarige leeftijd de wereldtitel opeiste bij de WK in Perth (1998). Hem uitsluiten staat gelijk aan zelfmoord, is de heersende opvatting.

Grant Hackett en Craig Stevens zijn nu de Australische troeven in Athene voor de 400 vrij. Laatstgenoemde is vooral een specialist op de marathon onder de zwemnummers, de 1.500 vrij. Onmiddellijk gingen zaterdag stemmen op om Stevens te laten afzien van deelname ten faveure van zijn voormalige trainingsmaat Thorpe, voor wie nu `slechts' de 100 en 200 vrij (waarvoor Thorpe zich vandaag plaatste) rest, alsmede de estafettenummers. ,,Ik ga Craig niet vragen zich terug te trekken'', verklaarde Thorpe grootmoedig. ,,Hij is geselecteerd voor dat nummer en hij was vier seconden sneller dan de kwalificatietijd. Hij moet op dat nummer gaan zwemmen in Athene.''

Op de slotdag van de Dutch Open Swim Cup in Eindhoven scherpten Mark Veens, Gijs Damen, Klaas Erik Zwering en Pieter van den Hoogenband gisteren de zogeheten `wereldbesttijd' op de incourante 4x50 meter vrije slag aan tot 1.28,34. Dat was een ruime verbetering van de tijd die het Duitse kwartet dertien jaar geleden op de klokken bracht: 1.30,68.

Met die prestatie op het niet-olympische nummer krikte het viertal vooral het zelfvertrouwen op in de aanloop naar de Spelen van komende zomer. De 4x100 vrij geldt als een van de speerpunten, maar zaterdag bleek eens temeer dat nog veel arbeid zal moeten worden verricht, wil Nederland in Athene meedoen om de medailles. Alleen kopman Van den Hoogenband dook op het sprintnummer onder de 50 seconden: 49,33. Van de andere kandidaten voor de aflossingsploeg kwam slechts Zwering met 50,15 in de buurt. ,,We hebben 49'ers nodig, want anders halen we de finale straks niet eens'', waarschuwde VdH.

Ian Crocker heeft Alexander Popov uit de recordboeken gezwommen. De 21-jarige Amerikaan ontnam de Rus diens laatste wereldrecord. In East Meadow, een voorstad van New York, verbeterde Crocker het wereldrecord op de 100 meter vrije slag tijdens de Amerikaanse studentenkampioenschappen kortebaan. Hij legde het koningsnummer af in 46,25 seconden, en was daarmee maar liefst 0,49 seconden sneller dan Popov tien jaar geleden in het Duitse Gelsenkirchen.