Partij Chirac lijdt enorme nederlaag

De rechtse regering van president Jacques Chirac heeft bij de regionale verkiezingen in Frankrijk gisteren een verpletterende nederlaag geleden. Links krijgt het voor het zeggen in 21 van de 22 regio's.

Links had slechts acht regio's in handen. De uitslag dwingt president Chirac de samenstelling van zijn regering te wijzigen en wellicht zelfs premier Jean-Pierre Raffarin te vervangen. Ook zal hij zijn hervormingsbeleid moeten bijstellen. Zijn beslissingen worden vandaag of morgen verwacht.

`Meervoudig links', een verbond van socialisten, communisten en Groenen, heeft 50,37 procent van de stemmen vergaard, tegen 37 procent voor rechts en iets meer dan 12 procent voor het extreem-rechtse Front National. Bij de tweede ronde zijn drie procent meer kiezers komen opdagen dan bij de eerste ronde, vorige week zondag. Toen al was de opkomst van meer dan 62 procent van de 40,2 miljoen ingeschreven kiezers hoog vergeleken bij de regionale verkiezingen van 1998. Tot aan de eerste ronde leek de kiezer nauwelijks belangstelling te hebben voor de verkiezing van hun lokale bestuurders. Algemeen wordt nu aangenomen dat de drang tot het uitbrengen van een `strafstem' een belangrijke reden is geweest voor de hoge opkomst.

Oorzaak van de proteststem zijn waarschijnlijk de hervormingen (van pensioenstelsel en van het socialezekerheidssysteem) die de regering-Raffarin heeft doorgevoerd of wil doorvoeren. Een andere oorzaak ligt in de bizar verlopen presidentsverkiezingen van april 2002. Toen haalde Jean-Marie Le Pen, de leider van het extreem-rechtse Front National, volslagen onverwacht de tweede ronde. Links zag zich vervolgens gedwongen massaal op Le Pens tegenkandidaat, de rechtse Jacques Chirac te stemmen. De hoge opkomst bij de regionale verkiezingen komt vooral voor rekening van de linkse kiezer, die `wraak' heeft willen nemen voor zijn steun aan Chirac.

De ministers van de regering-Raffarin die kandidaat waren bij de regionale verkiezingen, hebben allemaal verloren. Zelfs steun van de populaire minister Sarkozy voor de rechtse kandidaat in Île-de-France heeft niets uitgehaald. Gevoelige verliezen zijn Poitou-Charentes, thuisbasis van premier Raffarin, en Auvergne van oud-president Giscard d'Estaing.

De uitslag van gisteren brengt geen verandering met zich mee voor de machtsverhoudingen op nationaal niveau. Rechts beschikt sinds mei 2002 over een overweldigende meerderheid in de Assemblée. Parlements- en presidentsverkiezingen zijn pas weer in 2007.

analyse pagina 5

HOOFDARTIKELpagina 7