Gek op Noordzeeborsten

Zoals men in de Middeleeuwen op de lijkkist van een ridder diens zwaard legde, zo werd op de kist van Cornelis Vreeswijk zijn gitaar gelegd. Met pracht en praal werd de Nederlandse bard zestien jaar geleden in Stockholm begraven, alsof het een staatsbegrafenis betrof. En tot op de dag vandaag spreekt deze flygande Hollandären in Zweden tot veler verbeelding. Hans Polak bewijst dat vanavond in de documentaire Cornelis Vreeswijk leeft! Alle willekeurige passanten op wie hij in Stockholm de camera richtte, barstten spontaan uit in een Vreeswijk-nummer. Hele coupletten blijken ze nog uit het hoofd te kennen. Terwijl de man in Nederland goeddeels vergeten is.

Cornelis Vreeswijk (1937-1987) is in zijn geboorteland hooguit nog een beetje bekend van het ondeugende De nozem en de non, het poëtische Veronica of het zwartgallige Misschien wordt `t morgen beter. Even was hij hier de Speenhoff van de jaren zeventig, met zijn norse voordracht en zijn korzelige gitaar – niet veel meer dan zo'n curieus verschijnsel waarop het grote publiek al snel weer is uitgekeken. Dat hij in Zweden op handen werd gedragen, nam men hier voor kennisgeving aan. Dat hij daar in de troubadourstraditie stond van de achttiende-eeuwse poëet Carl Mikael Bellman, van wie hij veel teksten heeft gezongen, kon bij ons niet veel indruk maken.

In zijn documentaire maakt Polak volop gebruik van die tegenstelling tussen Zweden en Nederland. Enerzijds een bloeiende stichting (Cornelis Vreeswijk Sällskapet) die jaarlijks stipendia aan jonge artiesten uitkeert, een eigen museumpje, een naar Vreeswijk genoemd park, een levendig herdenkingscircuit en vele tientallen cd's in de bakken van de platenwinkel. En anderzijds een veel kleiner Cornelis Vreeswijk Genootschap, dat pas sinds een paar jaar alles op alles zet om 's mans oeuvre voor Nederlands gebruik te ontsluiten. Het eerste succes is het borstbeeld van Vreeswijk, dat sinds vorige zomer op een duin in IJmuiden staat, met uitzicht over het strand en de zee waar volgens een van zijn liedjes de Noordzeeborsten zwemmen.

Maar er zal nog heel wat moeten gebeuren voordat Vreeswijk in Nederland even beroemd is als in Zweden.

Cornelis Vreeswijk leeft!, VARA, Ned.3, 21.00-22.00u.