Een ontsporend sprookje over Billy the Kid

De speelvloer lijkt op een piste. Een bak gevuld met zand, loopplanken eromheen en bankjes. Stofwolken waaien op als de acteurs door dat zand dansen. En er wordt veel gedanst in Billy the Kid door Theaterhuis AlbA. Het zijn uitdagende dansen, dreigende dansen, dansen als schermutselingen: wildwestchoreografieën onder een hete hemel.

Temidden van deze dansers, in het geel van het licht en het rood van het stof, zit een oude man. Hij beweert dat hij Billy the Kid is, maar die is allang dood, die werd veertig jaar eerder, op 18 juli 1881 door Pat Garrett neergeknald, of toch niet? De man begint te vertellen, flarden van zijn zogenaamde verleden vermengen zich met zijn heden. Zo ontstaat een surrealistisch verhaal, een verdraaide mythe, een ontsporend sprookje.

Marcel Roijaards regisseert zijn tekst met een zekerheid die onzeker maakt: wat waarheid is en wat verdichting, daar kom je amper uit. Omdat er zo weinig harde feiten zijn is het verhaal niet altijd te volgen. Dat wekt frustratie op – en precies die emotie moet Billy hebben gemotiveerd. Zijn leven, als we Roijaards mogen geloven, was onzeker vanaf zijn eerste snik. Bastaardkind, vader nergens te bekennen, moeder radeloos en arm. Geen enkele geborgenheid, behalve in de sprookjes die mama iedere avond vertelt. Billy's boosheid op de wereld die hen in de steek heeft gelaten zet hem aan tot fantaseren – en tot onkieskeurig moorden.

De Billy the Kid van acteur Ernst Löw is een gekweld mens. Hoe vaak hij zichzelf ook uit de gevangenis bevrijdt, hij blijft gevangen in zijn wanen. De sprookjes van vroeger zijn de spoken van nu; zij jagen hem op door het zand. Uit je eigen geschiedenis kun je niet ontsnappen, lijkt Roijaards te willen zeggen, en ook Pat Garrett, Billy's vriend en latere vijand, handelt alsof hij een opdracht van het noodlot heeft gekregen.

Zware kost, aangedikt door de onheilszwangere soundtrack van Carl Beukman. Dat alles weer gerelativeerd door de geestige kostuums (van Freija Wouters), de grappige commentaren (van allerlei bijfiguren) en de soms ook vrolijke dansen. Niet iedereen speelt goed: sommigen ontberen de nodige ervaring, en de wel ervaren acteur Carol Linssen, de oude man, speelt juist te ronkend. Maar de sfeer doet recht aan het onontkoombare thema.

Voorstelling: Billy the Kid, door Theaterhuis Alba. Tekst en regie: Marcel Roijaards. Gezien: 27/3 Theater a/h Spui, Den Haag. Aldaar t/m 3/4. Tournee t/m 29/4. Inl: www.albatheaterhuis.nl, 0624-641824,