`Zaak tegen Shell is nog groter dan tegen Ahold'

Advocaat Melvyn Weiss wil namens gedupeerde beleggers Shell voor de rechter slepen wegens misleiding. ,,Shell gaat allerlei verhalen verzinnen, maar dat zal niet helpen.''

Op de negenenveertigste verdieping van een zwarte wolkenkrabber in Manhattan zit Melvyn I. Weiss te glimlachen in de zon. Hij heeft daar alle reden toe.

Het advocatenkantoor Milberg, Weiss, Bershad, Hynes & Lerach, dat hij bijna veertig jaar geleden mede oprichtte, beleeft hoogtijdagen door de aanhoudende stroom financiële schandalen bij beursgenoteerde bedrijven. Nog dit jaar neemt de firma van Weiss twee nieuwe verdiepingen in het reusachtige gebouw in gebruik.

De 68-jarige, ietwat iele Weiss, gekleed in een onberispelijk wollen krijtstreep, heeft een van zijn pijlen gericht op Koninklijke/Shell Groep. Namens gedupeerde beleggers stelt hij dat Shell, dat op 9 januari bekendmaakte zijn oliereserves 20 procent, oftewel miljarden euro's te hoog te hebben ingeschat, beleggers heeft misleid en daardoor de koers kunstmatig hoog heeft gehouden sinds 1999.

Deze week vernieuwde de procesadvocaat zijn aanklacht. De periode waarover de zogenoemde class action ofwel groepsaanklacht gaat, strekt zich nu uit tot 22 maart 2004, in plaats van tot 9 januari. Toen werd bekend dat Shell de reserves met nog eens 250 miljoen vaten verder naar beneden bijstelde. Milberg Weiss kan rekenen op ongeveer eenderde van de opbrengst, als de zaak wordt geschikt of gewonnen, iets wat jaren kan duren. Shell wordt bijgestaan door Cravath, Swaine & Moore, een gerenommeerd New Yorks kantoor.

Waarom heeft u uw aanklacht vernieuwd?

,,Royal Dutch kwam na 9 januari met nog meer schokkende onthullingen. De oliereserves werden opnieuw naar beneden bijgesteld. Bovendien trad in de tussentijd de bestuursvoorzitter af en liet de onderneming weten dat de publicatie van het jaarverslag is uitgesteld tot mei, omdat Shells accountant KPMG er zijn handtekening niet onder wilde zetten.''

Na het indienen van een class action krijgen beleggers zestig dagen om zich te melden. Waarom heeft u de deadline, die 26 maart afliep, dan niet ook verlengd?

,,Dat kunnen we altijd nog doen. We hebben alleen de aanklacht willen aanpassen.''

U noemt in uw 42 pagina's tellende aanklacht geen bedrag voor schadevergoeding.

,,Dat doe je altijd pas als de zaak voor de rechter komt, en je financiële experts hebt kunnen horen, die uitleg geven over de geleden schade onder de slachtoffers.''

Is de schade gelijk aan het verlies dat beleggers hebben geleden door de koersval van Shell, nadat de feiten bekend werden gemaakt?

,,Nee, zo simpel ligt het niet. Er spelen meer factoren mee. Zoals ik al zei, een expert op het gebied van koersschommelingen zal ernaar moeten kijken.''

Om hoeveel gaat het ongeveer?

,,Het loopt in de miljarden dollars... Het is een grote zaak.''

Hoe groot is de kans dat Milberg de aanklagende partij namens alle gedupeerde beleggers mag aanvoeren? Er is tenminste een tiental andere kantoren dat de leiding wil nemen.

,,Wij zijn de grootste. Wij hebben alleen al vijftien onderzoekers en forensische accountants in dienst. Wij hebben de middelen om een zaak tot de grond toe uit te zoeken. Daarom verwacht ik dat wij de zaak doen. Maar dat bepaalt de rechter.''

Hoe?

,,Meestal krijgt het kantoor dat de grootste belegger vertegenwoordigt, de zaak toegewezen. Maar het kan ook voorkomen dat de rechter naar het totale belegde bedrag kijkt.''

Welke grote beleggers vertegenwoordigt u?

,,Dat zeg ik niet.''

Hebben zich ook Europese beleggers bij u gemeld?

,,We hebben contacten met Europese partijen.''

U diende in februari 2003 als een van de eersten een aanklacht in tegen Ahold naar aanleiding van zijn boekhoudkundige schandaal. Maar uiteindelijk ging die naar een ander kantoor. Is de Shell-zaak groter of kleiner dan Ahold?,,Dat is moeilijk te zeggen. Bij Shell gaat het om een groter bedrag, maar de koersval was kleiner. De oliesector is ook anders dan de supermarktbranche. Oliemaatschappijen hebben lang een lelieblanke reputatie gehad. Maar als je plotseling de wereld schokt door 20 procent van je reserves af te schrijven, dan ben je niet zo lelieblank meer. Je weet dat er iets grondig mis is als een bestuursvoorzitter het veld ruimt - zeker als het een Brit is met een titel.''

Shell zal misschien ter verdediging aanvoeren dat de manier waarop reserves worden berekend en gerubriceerd niet overal hetzelfde is.

,,Dat kan niet, want Shell doet zaken in Amerika. Het staat aan de New Yorkse beurs genoteerd. Dan moet het bedrijf zich ook houden aan de Amerikaanse regels.''

Wat als Shell zegt dat het berekenen van reserves geen harde wetenschap is, en dat daarover dus verschil van mening kan bestaan?

,,Luister: Shell gaat allerlei verhalen verzinnen. Maar dat zal niet helpen. Het berekenen van reserves gebeurt volgens objectieve maatstaven.''

Volgens u is op het hoogste niveau gelogen?

,,Of informatie achtergehouden. Als je als topman van een beursgenoteerde onderneming spreekt, heb je de verplichting om de hele waarheid te vertellen. Je kunt ook je mond houden. Als je eenmaal iets hebt gezegd, en je komt er later achter dat het niet waar is, dan heb je de verplichting om het recht te zetten.''

Vormt het een obstakel dat Shell in Den Haag en Londen is gevestigd?

,,Geen enkel. Wij procederen tegen bedrijven over de hele wereld.''