Wachten met vast voedsel helpt niet tegen allergie

Baby's die pas een half jaar of zelfs een jaar na hun geboorte voor het eerst vast voedsel krijgen, hebben later net zo veel last van astma of eczeem als kinderen die al snel vast voedsel eten. Daarmee is een modern bakerpraatje ontkracht dat zegt dat langdurige borstvoeding de kans op eczeem en astma verlaagt. Het is eerder andersom (Archives of Disease in Childhood, april 2004).

Hoewel er weinig wetenschappelijk onderbouwde bewijzen voor zijn, staat in alle voedingsrichtlijnen het advies om baby's bij voorkeur de eerste zes levensmaanden uitsluitend met de borst te voeden en nog geen vast voedsel te geven. Tijdens het hele eerste levensjaar zouden koemelk, tarwe, eieren, pinda's en vis maar beter helemaal gemeden kunnen worden. Het idee is dat de darm bij een baby nog niet helemaal rijp is en daarom extra gevoelig voor allerlei allergenen.

In drie huisartsenpraktijken in het plaatsje Ashford, Kent, zijn van november 1993 tot juli 1995 alle zwangere vrouwen gevraagd mee te doen aan een langlopend onderzoek naar het verband tussen voeding en allergie. 93% van de vrouwen deed mee. Zij kregen 642 kinderen. Al tijdens de zwangerschap werden de ouders uitgebreid ondervraagd over hun leefgewoonten, woonomstandigheden, rookgewoonten en een eventuele familiegeschiedenis van astma en allergie. Een jaar na de geboorte van hun kind kregen ze opnieuw een vragenlijst voorgelegd, nu naar de duur van de borstvoeding en het tijdstip waarop ze waren overgestapt op vaste voedingsmiddelen (fruit, groenten etc.). Aan het slot van het onderzoek, na het vijfde jaar, werd ouders gevraagd naar allergische klachten bij hun kind. De ouders en kinderen ondergingen daarnaast een huidtest op allergie.

Allergische klachten kwamen heel vaak voor: eczeem bij 35% van de kinderen en piepend ademhalen bij 30% (soms) en 19% (geregeld). De huidtest was bij 17% van de kinderen afwijkend. Maar voor een verband met de overstap op vast voedsel was er geen enkele aanwijzing, zelfs niet bij kinderen waarvan minstens één van de ouders astma had. Het was eerder andersom: kinderen die pas laat – na een jaar – voor het eerst eieren en melk hadden gekregen, liepen juist 60% tot 70% méér risico op eczeem. De onderzoekers denken overigens niet dat een late overstap op vast voedsel allergie uitlokt. Het gaat vermoedelijk om een omgekeerd oorzakelijk verband: het kind had al wat last van eczeem en daarom hebben de ouders pas heel laat vaste voeding gegeven.

In hetzelfde tijdschrift staat een publicatie over vóór de 36e zwangerschapsweek geboren kinderen, bij wie de introductie van vier of meer vaste voedselbestanddelen voor de vierde levensmaand wél resulteerde in een hoger risico op eczeem. Dat gold voor kinderen mét en zonder familiegeschiedenis van allergie.

Voorlopig blijft het dus wat onduidelijk. Dat geldt trouwens ook voor borstvoeding en allergie. Vorig jaar kon Nieuw-Zeelands onderzoek het veronderstelde beschermende effect op astma en allergie niet bevestigen. Er zijn natuurlijk wel allerlei andere redenen om borstvoeding in de eerste 4 tot 6 levensmaanden aan te moedigen.