De andere Popper 3

In zijn beschouwing over de invloed van Otto Selz op Karl Popper beweert Michel ter Hark dat ``Selz in zijn kritiek op de inductie helemaal alleen stond'' (W&O, `De andere Popper', 13 maart). Dit is echter niet juist. Al in 1912 (vóór Selz dus) betoogde de Poolse logicus Jan Lukasiewicz in zijn artikel `Creatieve elementen in de wetenschap' dat wetenschappelijke hypothesen geen inductieve gevolgtrekkingen uit neutrale observaties zijn, maar onverifieerbare vermoedens die hun ontstaan te danken hebben aan de menselijke creativiteit. Popper en Selz hadden waarschijnlijk geen weet van dit in het Pools geschreven artikel, maar Popper werd er aan het begin van zijn filosofische loopbaan wel op een onprettige manier mee geconfronteerd. In het begin van de jaren dertig stuurde Popper een sollicitatiebrief naar de Wiener Kreis met het verzoek of hij lid mocht worden van dat `genootschap voor wetenschappelijke filosofie'. De Wiener Kreis reageerde afwijzend omdat de leden vonden dat de belangrijkste opvattingen van Popper al te vinden waren in het werk van Lukasiewicz. Popper was bepaald niet gecharmeerd van deze reactie en heeft de Wiener Kreis vervolgens zijn leven lang bekritiseerd. Het verhaal over Poppers mislukte sollicitatiepoging kreeg ik in 1999 in een visrestaurant te Helsinki te horen van de filosoof Jaakko Hintikka. Als ik me goed herinner zei hij dat de sollicitatiebrief van Popper en de afwijzingsbrief van de Wiener Kreis nog steeds bestaan, maar ze zijn bij mijn weten nooit in druk verschenen.