Betoog over aftrek hypotheekrente rammelt 1

1Met de regelmaat van het fiscale aanslagjaar preekt PvdA-hoogleraar Stevens tegen de, in zijn ogen, onredelijke fiscale aftrek van rentekosten van hypothecaire leningen (NRC Handelsblad, 18 maart).

Het zou juister zijn, aldus Stevens, als deze voordelen voor iedereen gelijk zouden zijn en hij stelt in dit kader voor om de hypotheekrente voor de hogere inkomensgroepen slechts tegen een lager tarief toe te staan. Stevens' betoog rammelt. Het gaat bijvoorbeeld niet in op het afnemende grensnut van geld, dat, zoals elke econoom hoort te weten, aan de progressiviteit van een belastingstelsel ten grondslag ligt. Het gaat ook niet in op recente pleidooien voor de flat rate tax, waarmee Stevens' bezwaren tegen het huidige systeem direct worden weggenomen. Ten slotte bespreekt Stevens niet wat het effect zou zijn van het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek.

Ten onrechte, want het is gemakkelijk in te zien dat de effecten enorm zullen zijn op de huizenmarkt, de financiële sector, als op de economie in het algemeen. Economen houden van dergelijke analyses die vaak complex zijn, maar tevens vaak uitwijzen dat wat op het eerste gezicht oneerlijk of onhandig kan lijken, toch economisch efficiënt is. De fiscaal econoom Stevens kiest helaas voor een betoog gebaseerd op halve waarheden en paternalistisch jargon. En of dat nog niet genoeg is, sluit Stevens zijn betoog af met de constatering dat zijn voorstellen ,,budgettair weinig spectaculair zijn'', omdat er ,,immers maar weinig belastingbetalers met zeer hoge inkomens'' zijn.

Dat laatste is natuurlijk onzin, al is zijn verwachting van een lage opbrengst juist. Die heeft echter vooral te maken met de hoge kosten van de zoveelste, onnodige wijziging van het belastingstelsel en de genoemde negatieve effecten op de (toch al kwakkelende) economie. Die lage opbrengstverwachting zou trouwens voor elke echte econoom voldoende reden zijn om het pleidooi te richten op een relevanter thema. Stevens' hardnekkige herhaling van een foutief standpunt valt inmiddels dan ook niet meer uit fiscaal-economisch of wetenschappelijk perspectief te verklaren.