Het nieuws van 27 maart 2004

De andere Popper 3

In zijn beschouwing over de invloed van Otto Selz op Karl Popper beweert Michel ter Hark dat ``Selz in zijn kritiek op de inductie helemaal alleen stond'' (W&O, `De andere Popper', 13 maart). Dit is echter niet juist. Al in 1912 (vóór Selz dus) betoogde de Poolse logicus Jan Lukasiewicz in zijn artikel `Creatieve elementen in de wetenschap' dat wetenschappelijke hypothesen geen inductieve gevolgtrekkingen uit neutrale observaties zijn, maar onverifieerbare vermoedens die hun ontstaan te danken hebben aan de menselijke creativiteit. Popper en Selz hadden waarschijnlijk geen weet van dit in het Pools geschreven artikel, maar Popper werd er aan het begin van zijn filosofische loopbaan wel op een onprettige manier mee geconfronteerd. In het begin van de jaren dertig stuurde Popper een sollicitatiebrief naar de Wiener Kreis met het verzoek of hij lid mocht worden van dat `genootschap voor wetenschappelijke filosofie'. De Wiener Kreis reageerde afwijzend omdat de leden vonden dat de belangrijkste opvattingen van Popper al te vinden waren in het werk van Lukasiewicz. Popper was bepaald niet gecharmeerd van deze reactie en heeft de Wiener Kreis vervolgens zijn leven lang bekritiseerd. Het verhaal over Poppers mislukte sollicitatiepoging kreeg ik in 1999 in een visrestaurant te Helsinki te horen van de filosoof Jaakko Hintikka. Als ik me goed herinner zei hij dat de sollicitatiebrief van Popper en de afwijzingsbrief van de Wiener Kreis nog steeds bestaan, maar ze zijn bij mijn weten nooit in druk verschenen.

Depressieve kinderen 3

Als kinder- en jeugdpsychiater schrijf ik soms ook ssri's (serotonineheropnameremmers) voor, met wisselende resultaten. De eventuele positieve effecten treden meestal pas na een aantal weken op, de bijwerkingen zijn vaak hinderlijk en inderdaad niet altijd ongevaarlijk, zij het dat ik zelf geen zelfmoord(pogingen) heb waargenomen als direct gevolg van de inname van ssri's.

Cees de Wit breekt echter terecht een lans voor de psychotherapie bij kinderen met depressieve stoornissen. Hij noemt hierbij wel het probleem van de lange wachtlijsten én van de weerstand bij de ouders, die maar al te graag een snelle en voor henzelf niet bedreigende vorm van hulpverlening zouden verkiezen. Wat niet door hem genoemd wordt is echter de duidelijke weerstand van de overheid tegen psychotherapie, die met name tot uiting komt in de onzalige – en allerminst kostenbesparende – maatregel om niet meer dan 30 (of wellicht slechts 25) psychotherapiezittingen te vergoeden. Daardoor wordt de continuïteit van de behandeling ernstig bedreigd. Zoals Cees de Wit het immers duidelijk stelde zijn depressieve stoornissen bij kinderen en jeugdigen complex in hun verschijningsvormen, ze worden gedetermineerd door een samenspel van genetische invloeden en negatieve ervaringen, ze zijn meestal hardnekkig en langdurig, zodat snelle oplossingen meestal slechte oplossingen zijn.

Niet alleen huisartsen, maar ook kinder- en jeugdpsychiaters worden door deze kortzichtige bezuinigingspolitiek gefrustreerd in hun handelen, waardoor ze inderdaad vaker zullen kiezen voor zogenaamd snelle, doch onbevredigende en wellicht soms noodlottige behandelmethodes.

PARIS VALT VAN PAARD

Paris Hilton is van een paard gevallen. Het professioneel onhandige societymeisje, tevens erfgenaam van de bekende hotelketenhouder, maakte de val op een ranch in Florida tijdens de opnamen van The Simple Life 2. In die tv-serie rijden de blonde rijkeluismeisjes Paris Hilton en Nicole `dochter van Lionel' Richie in een camper door Amerika om te laten zien wat er gebeurt als je ze uit hun rijkeluizenleventje haalt en tussen de gewone mensen zet. Paris raakte niet gewond, maar werd voor de zekerheid toch nog even naar een ziekenhuis gevlogen. (Reuters)

KYLIE: STRING IS UIT

Een stringonderbroek aan? Dat kan echt niet meer. Strings zijn helemaal verleden jaar. ,,The flossing has finished'' (`het flossen is voorbij'), aldus Kylie Minogue, de Australische zangeres en ontwerpster van `Love Kylie' lingerie. Ze gaat verschillende types grote (maar wel sexy) onderbroeken in haar nieuwe collectie opnemen, omdat de hedendaagse vrouw weer comfort wil. (Ananova)

THE PASSION OF THE PYTHON

De Bijbelse satirefilm The Life of Brian van Monty Python komt volgende maand opnieuw in de bioscopen in de VS. Het succes van Mel Gibsons film The Passion of The Christ is de aanleiding. Filmmaatschappij EMI durfde 25 jaar geleden de The Life of Brian niet te financieren, uit angst dat die te controversieel zou zijn. Ex-Beatle George Harrison leverde het geld om de film te voltooien, die nu wordt aangeprezen met kreten als `Mel or Monty' en `The Passion or The Python'. (BBC)

'ALLO 'ALLO-STER †

Acteur Richard Marner, bekend van zijn rol als Duitse kolonel Kurt Von Strohm uit de Britse tv-komedieserie 'Allo 'Allo over de Franse bezetting, is op 18 maart overleden op 82-jarige leeftijd. Marner werd als Alexander (Sacha) Molchanoff geboren in Petrograd (St. Petersburg) in 1921. Zijn ouders vluchtten voor de troebelen na de Russische revolutie naar Londen. Aanvankelijk zong hij als operatenor, maar koos een acteurscarrière en speelde in films vaak Russen, zoals in The African Queen (1951, met Humphrey Bogart), The Spy Who Came in From The Cold (1965) en de Bond-film You Only Live Twice (1967). (The Independent)

In de armen van het lot

Na het hippe non-stop gejakker van de wereldhit Lola rennt waren regisseur Tom Tykwer en cameraman Frank Griebe het over één ding eens: volgende keer een lager tempo. Der Krieger und die Kaiserin is de weerslag van dat voornemen. In de 130 minuten van deze lyrische vogelvlucht langs toeval en lotsbestemming ontvouwt Tykwer bedachtzaam de verbonden levens van psychiatrisch verpleegster Sissi (Franka Potente) en grafdelver Bodo (Benno Fürmann). De laatste veroorzaakt – in de enige echt hectische scène van de film – een ongeluk waarvan de eerste het bijna-dodelijke slachtoffer is en aldus start een origineel verhaal over twee slaapwandelende buitenbeentjes die zijn voorbestemd om elkaar wakker te kussen. Hun lange weg naar de verlossing is door Tykwer en Griebe – de twee lijken al even onlosmakelijk met elkaar verbonden – verbeeld op een wijze die dieper gaat en hoger stijgt dan de meeste variaties op hetzelfde oerthema. Ziehier betoverende cinema die het weidse CinemaScope-formaat optimaal benut, maar daarin de ingehouden emotie op de gezichten van zijn hoofdpersonen steeds centraal stelt. Tykwers prachtige dramaturgische vondsten krijgen, in Griebes bloedmooie tracking shots van een Max Ophüls-achtige elegantie, de oprechte emotionele lading die geen kijker koud laat. De cameraman die onlangs met Nackt (Doris Dörrie) en de melancholiek-geestige romanverfilming Herr Lehmann (Leander Haussmann) nog twee juweeltjes fotografeerde weet de provinciestad Wuppertal een sprookjesachtig aura te geven waarin gewonde vogeltjes Sissi en Bodo wonderwel in de armen van het lot fladderen. Associaties met het werk van Krzystof Kieslowski (La double vie de Véronique) en Julio Medem (Los amantes del Círculo Polar) borrelen op. De spannende en volledig met de beelden vervlochten synthesizersoundtrack plaatst deze Tykwer weer dichter bij sommige films van John Carpenter (Halloween, The fog). Potente en Fürmann vullen elkaar in hun zwijgzame koppigheid uitstekend aan en in een bijrolletje als bankbewakingsbeambte zien we Sebastian Schipper, regisseur van het door Griebe geschoten Hamburgse meesterwerkje Absolute Giganten (1999). Der Krieger und die Kaiserin is een droom van een film – warm aanbevolen voor geliefden én zoekenden.