Paksas na blunder: vergeef mij

De Litouwse president Rolandas Paksas heeft gisteren de omstreden Russische zakenman Joeri Borisov als adviseur ontslagen, een dag nadat hij hem had benoemd.

Op televisie vroeg hij gisteravond het Litouwse volk om begrip en vergiffenis. Hij repte met geen woord over aftreden.

Voormalig stuntvlieger Paksas ligt onder vuur om zijn contacten met Borisov, een schimmige Russische zakenman die in januari vorig jaar zijn presidentscampagne meefinancierde. Borisov wordt verdacht van banden met de Russische onderwereld en geheime diensten. Paksas schonk Borisov illegaal het Litouwse staatsburgerschap en zou staatsgeheimen met hem hebben gedeeld. De Seimas, het Litouwse parlement, stemt daarom naar verwachting komende maand over de afzetting van Paksas, die heeft aangekondigd in dat geval zich opnieuw kandidaat te stellen voor het presidentschap. Op dit moment buigt het Constitutionele Hof zich over de kwestie of de president inderdaad de grondwet heeft geschonden. De impeachment-kwestie verlamt al maanden Litouwen, dat binnenkort toetreedt tot de NAVO en de EU.

Hoewel Borisov openbaar ministerie schriftelijk had beloofd Vilnius niet te verlaten en geen contact te zoeken met Paksas, bezocht hij woensdag gewoon het presidentieel paleis. Omgeven door lijfwachten meldde hij daarna de president te gaan adviseren in de impeachment-kwestie. De woordvoerder van Paksas bevestigde dat Borisov adviseur zou worden in `sociale kwesties'. Op dinsdagavond bleken Paksas en Borisov in het geheim een partijtje tennis te hebben gespeeld.

Gisteren kwam Paksas terug op de benoeming van Borisov. Op televisie erkende hij dat de zakenman had gedreigd compromitterend materiaal over hem te publiceren. ,,Ik zal geen enkele vorm van druk op de staat, mij persoonlijk en op mijn familie tolereren'', zei Paksas, die hoopte dat hij vergiffenis verdiende nu hij ,,zijn ziel had blootgelegd aan zijn volk''. Het openbaar ministerie heeft Borisov inmiddels huisarrest opgelegd.

Volgens analist Rimvidas Valatka heeft het wat bizarre gedrag van Paksas de laatste twijfel weggenomen. ,,De president is nu totaal kansloos. Het is niet langer de vraag of, maar slechts wanneer hij wordt afgezet.'' Het parlement verzocht Paksas gisteren opnieuw om vrijwillig af te treden. Premier Brazauskas heeft zijn ministers verboden nog langer met de president te communiceren. Zelfs een deel van Paksas' aanhang in het parlement verklaart nu voor impeachment te zullen stemmen, zes presidentiële adviseurs keren Paksas de rug toe.