Burke over de wreedheden van dunbevolkt Montana

De veelgeprezen en -bekroonde Burke laat weer eens van zich lezen. Zijn Bitterroot, in het Nederlands vertaald als Bitter eind, is evenmin als de romans van Vargas en Barry een standaard-thriller, zo zoiets al bestaat. Maar in tegenstelling tot beide anderen houdt Burke zich strikt aan de grenzen van het realisme.

Zo schetst hij een fraai beeld van het schilderachtige Montana, waar de natuur overweldigend is en weids, en dat trekt merkwaardig volk aan. Om te beginnen milieuactivist Doc Voss, een licht geflipte Vietnam-veteraan, die zich verzet tegen de misdadige wijze waarop goud wordt gewonnen. Advocaat Billy Bob Holland, die we al kennen uit Harthout, komt vakantie bij hem houden en vertelt de lezers zijn belevenissen.

De dreigende sfeer rondom Voss wordt gewelddadig als zijn dochter wordt verkracht en de daders vrijuit gaan. Gaandeweg blijkt hoeveel wreedheid er ongestraft mogelijk is in een dunbevolkt gebied. Billy Bob ontmoet neonazi's, een motorbende en maffiatypes en een aantal onbekwame wetsdienaren. Regelmatig komt hij – de enige concessie aan het realisme – de geestverschijning van zijn vroeger collega L.Q. Navarro tegen.

Na de moord op een van de verkrachters wordt Voss gearresteerd en treedt Billy Bob als diens advocaat op. Maar Billy Bob krijgt met iedereen in de meest letterlijke zin slaande ruzie. Een breed scala aan mishandeling, (pogingen tot) verkrachting en moord verdringt de natuurbeschrijvingen. Vooral `racisten en psychopaten', via internet aangetrokken door een schizofrene machtswellusteling, schrikken nergens voor terug. En waarom al dat volk naar Montana trekt? `Het zijn lafaards. Ze zijn bang voor zwarten en joden en vestigen zich op plekken waar ze die nooit op voet van gelijkheid tegemoet hoeven treden.' Dat maakt Billy Bob en Voss uiteraard nog heroïscher dan ze al zijn, al slaagt Burke er goed in hun heldhaftigheid geloofwaardig te houden.

James Lee Burke: Bitter eind. Uit het Engels vertaald door Henny van Gulik en Ingrid Tóth. Luitingh-Sijthoff, 366 blz., €18,95.