Breuk in Poolse regeringspartij

De Poolse regeringspartij SLD is vannacht uit elkaar gevallen. Twintig parlementariërs en vier senatoren hebben zich van de sociaal-democratische partij afgesplitst en een nieuwe partij opgericht.

De crisis bereikte haar hoogtepunt in afwezigheid van premier Leszek Miller, die tot morgen in Brussel is voor de Europese top. Miller kondigt morgen vrijwel zeker aan dat hij opstapt als premier. Volgens Gazeta Wyborcza, Polens grootste dagblad, zal hij zijn functie officieel neerleggen op 4 mei, drie dagen na de toetreding van Polen tot de Europese Unie.

De SLD (Unie van Democratisch Links), erfgenaam van de Poolse communisten, is ten onder gegaan aan corruptieschandalen, vriendjespolitiek, een desastreuze hervorming van de gezondheidszorg en hoge werkloosheid (zo'n 20 procent). De steun onder de bevolking voor de regering is het afgelopen jaar afgebrokkeld. In peilingen zegt nog maar 9 procent van de Polen te stemmen op de SLD, in 2001 won de partij de verkiezingen met 42 procent van de stemmen.

De verhoudingen binnen de partij kwamen deze maand op scherp te staan tijdens de verkiezing van een nieuwe partijleider. De keuze viel op Krzysztof Janik, die volgens veel analyses de oude garde vertegenwoordigt. De alom gewaardeerde parlementsvoorzitter Marek Borowski, die ijvert voor een frisse wind, werd gepasseerd. Borowksi is de leider van het groepje dat zich gisteren heeft afgesplitst.

Minister van Buitenlandse Zaken Wlodzimierz Cimoszewicz heeft zich officieel nog niet aangesloten bij de nieuwe partij, hoewel hij geldt als een aanhanger van Borowski. Cimoszewicz is nu met Miller in Brussel en wordt getipt als opvolger van zijn baas.

De crisis komt sneller dan verwacht. De afgelopen dagen werden nog enkele reddingspogingen ondernomen. ,,We zijn tot de conclusie gekomen dat de SLD niet kan worden gerepareerd en het gebeurt in elk geval niet snel genoeg om het vertrouwen van de kiezer terug te kunnen winnen voor de volgende parlementsverkiezingen'', aldus Borowski vannacht. De nieuwe partij is Poolse Sociaal-democratie (SP) gedoopt.