Vitaminetekort catastrofe

Naar schatting een derde van de wereldbevolking blijft achter in de intellectuele en lichamelijke ontwikkeling door een tekort aan vitaminen en mineralen. Dit schrijven UNICEF en de Micronutrient Initiative in een verslag over de voortgang van de strijd tegen deze `verborgen honger'. De oplossing van dit probleem (verrijking van voedingsmiddelen en gerichte campagnes) is relatief goedkoop, aldus de organisaties, maar de voortgang lijdt onder een gebrek aan belangstelling van regeringen, media en publiek. In 2002 besloot de Algemene Vergadering van de VN dat het jodiumtekort in 2005 geheel opgelost zou moeten zijn, net als het tekort aan vitamine A in 2010.

De onderzoekers schatten dat alleen al jodiumtekort de intellectuele vermogens van de tachtig armste landen ter wereld met 10 tot 15 procent heeft verlaagd. In de industriële landen komen dit soort tekorten nauwelijks nog voor door verplichte verrijking van veelgebruikte voedingsmiddelen, zoals jodium in zout en (in de VS) foliumzuur in meel.

Dat extreme tekorten aan essentiële vitaminen en mineralen ernstige ziekten kunnen veroorzaken is bekend, maar pas de laatste tien jaar is het besef ontstaan dat ook geringere tekorten ernstige gevolgen hebben op de lange termijn. IJzertekort leidt bij 40 tot 60 procent van de jonge kinderen in de Derde Wereld tot een verzwakking van de intellectuele ontwikkeling. Jodiumtekort tijdens de zwangerschap leidt tot de geboorte van 18 miljoen baby's met een geestelijke achterstand (op een totaal van 129 miljoen geboortes per jaar). Een tekort aan vitamine A leidt tot verzwakking van het immuunsysteem bij 40 procent van de baby's en kleuters in de Derde Wereld, met dodelijke gevolgen bij 1 miljoen van hen. Gebrek aan foliumzuur leidt wereldwijd jaarlijks tot de geboorte van zo'n 250.000 baby's met ernstige afwijkingen.

In de zwaarst getroffen landen (Afghanistan, Mali) leidt alleen al het tekort aan deze voedingsmiddelen tot een 2 procent lager bruto nationaal product. In een nog relatief welvarend land als Turkije wordt het jaarlijkse verlies aan productiviteit geschat op 0,7 procent. Verschillende tekorten doen zich vaak bij dezelfde kinderen en volwassenen voor. De helft van de kinderen met een vitamine- of mineraalgebrek lijdt onder meer dan één tekort.