Terreur was belangrijk, niet dringend

De Amerikaanse president Bush had in de acht maanden voorafgaand aan de aanslagen van 11 september onvoldoende oog voor de dreiging van terreur. Hij beschouwde het als ,,belangrijk, niet dringend''.

Met die verklaring voor de commissie van het Congres die onderzoekt hoe de aanslagen van 11 september 2001 hebben kunnen gebeuren, bevestigde de voormalige anti-terrorisme coördinator van het Witte Huis, Richard Clarke, gisteren onder ede de beschuldigingen die hij in zijn maandag verschenen boek ook doet.

De regering van president Bush kreeg ook op de tweede dag van de hoorzittingen scherpe kritiek van de commissieleden zelf. Eén van hen, de Democratische oud-senator Bob Kerrey, noemde een niet vrijgegeven plan van de regering voor de aanpak van de terreurbeweging Al-Qaeda, dat in de zomer van 2001 werd opgesteld, ,,vrijwel inhoudsloos''. Een ander sprak van een ,,uiterst ingeslapen reactie'' op de dreigingen die volgens CIA-directeur Tenet voorafgaand aan 11 september 2001 door zijn dienst werden waargenomen.

Tenet, die evenals Clarke, de voormalige Clinton-veiligheidsadviseur Samuel Berger, en later onderminister van Buitenlandse Zaken Richard Armitage gisteren door de tienkoppige commissie werd ondervraagd, had gezegd dat hij wel degelijk rekening had gehouden met aanslagen. Maar: ,,We hebben de geheimen niet weten te ontfutselen die ons vertelden wat er te gebeuren stond, we hebben niet de juiste mensen aangetrokken of de technische gegevens verzameld – ondanks alle moeite [die we hebben gedaan].''

De ondervraging van Clarke, waarnaar iedereen na het uitkomen van zijn omstreden boek uitkeek, bracht nog de meeste emotie te weeg. In de eerste plaats gebeurde dat door Clarke zelf die zich voorafgaand aan zijn getuigenis richtte tot de aanwezigen in de zaal, merendeels nabestaanden van de slachtoffers van de aanslagen, en zijn excuses aanbood voor het falen van de inlichtingendiensten en hemzelf. ,,Uw regering heeft u in de steek gelaten, degenen die de opdracht hadden u te beschermen hebben u in de steek gelaten en ik heb u in de steek gelaten. We hebben ons best gedaan, maar dat doet er niet toe want we hebben gefaald'', zei Clarke. Voorzover bekend is hij de eerste (ex-)regeringsfunctionaris die een dergelijke spijtbetuiging doet.

Twee commissieleden spraken hardop hun twijfel uit over Clarke's integriteit die als anti-terreurchef onder Bush andere dingen zou hebben gezegd dan in zijn nu gepubliceerde boek. Zij maakten er een punt van dat Clarke nooit eerder zijn bezwaren had uitgesproken over de overdadige aandacht van het Witte Huis voor Irak in plaats van Al-Qaeda.