Werkweken van 80 uur

Zijn leven lang heeft Theo van Loon in de koelingsbranche gewerkt. En daarbij heel wat van de wereld gezien.

De ijsfabriek in Noord-Irak was zijn grootste project, net klaar vóór de eerste Golfoorlog. Het complex werd aan het begin van de oorlog platgebombardeerd. ,,Jammer'', vindt Theo van Loon. De fabriek was gebouwd door een Joegoslavische aannemer en het bedrijf van Van Loon leverde en installeerde alle koelapparatuur. ,,Het ging niet om consumptie-ijs, maar om koelingsijs.''

Van Loon (65) heeft zijn hele werkende leven ,,in de koeling gezeten''. Na de ambachtsschool ging hij in 1955 aan het werk. Hij was de oudste van tien kinderen en leverde het loonzakje in bij zijn moeder. ,,Van haar kreeg ik dan zakgeld'', herinnert hij zich. Hij begon als leerling-koelmonteur bij het koeltechnisch bedrijf Gebeco, omdat ,,heel ver in de familie'' directeuren van Gebeco zaten. ,,Die stonden bij ons in hoog aanzien'', vertelt hij. ,,Wij zagen het als een gunst als je bij die mensen in dienst kon komen.''

Die gunst betekende wel ,,werkweken van tachtig, negentig uur'', zegt hij. In diezelfde tijd begon de jonge monteur ook met de toenmalige avondtekenschool. Na twee jaar bleek de combinatie met zijn gewone werk te zwaar. Uiteindelijk heeft hij zeventien jaar gewerkt bij zijn eerste werkgever. Toen hij daar in 1972 wegging, was hij storingsmonteur. Samen met nog twee andere collega's stapte hij over naar het technisch bedrijf Nieuwburg, een concurrent. ,,Die deden nog geen koeling en daarom vroegen ze ons'', vertelt Van Loon. Hij ging werken bij N.R.Koeling, een nieuwe dochter binnen de Nieuwburggroep. ,,Dat is voor mijn gevoel altijd ook een beetje mijn bedrijf geweest'', zegt hij. Hij begon er op 33-jarige leeftijd als chef monteur. Binnen twee jaar breidde het personeel uit van vier naar vijftien mensen. Hij denkt dat die snelle groei kwam door de groeiende vraag naar koelingsapparatuur én de hoge arbeidsmoraal. ,,We werkten vaak van kwart voor acht 's ochtends tot tien uur 's avonds'', zegt Van Loon. ,,Niet zaniken, aanpakken, zo was het toen.''

Van Loon vindt de arboregels tegenwoordig veel te streng in Nederland. ,,Je mag niet meer tillen dan 25 kilo, niet op een ladder hoger dan twee meter staan, anders moet er een stelling komen.''

Van Loon heeft veel gereisd voor zijn werkgever. Behalve in Irak is hij in Saoedi-Arabië geweest waar hij als projectleider grote koelinstallaties heeft geplaatst in ijsfabrieken. Ook heeft hij werk uitgevoerd in Zuid-Korea en Nigeria. Daar ging het om koeling op schepen. Tevens werd hij naar Miami gestuurd. ,,Om te praten met eigenaren van grote luxe jachten. Zoals dat grote schip van de prins van Lignac, dat heb ik ook gedaan'', zegt hij. Zijn talenkennis was niet groot, ,,maar met handen en voeten kom je een eind''.

Eind 1996 was het afgelopen met de lange werkweken. Van Loon: ,,Ik kreeg kort na elkaar twee hartinfarcten en moest daarna een open hartoperatie ondergaan.'' Na zijn revalidatie ging hij drie dagen per week op kantoor werken. Van Loon kwam als leidinggevende niet in aanmerking voor de VUT-regeling, zijn contract voorzag daar niet in. ,,Ik vond dat niet erg'', bekent hij, ,,want ik werkte graag.'' Na de VUT-leeftijd noemden zijn collega's hem `opa'. Van Loon is daar trots op. ,,Ik was tenslotte de oudste en werkte het langste bij het bedrijf.'' Volgens hem was hij daarom niet zo gebonden aan regels. Alle werknemers moesten op een gegeven moment per computer bestellen, ,,maar ik bestelde altijd telefonisch''.

Eind oktober vorig jaar is hij gestopt met werken. Hij heeft een ,,keurige receptie gekregen, met zeker 120, 130 man''. Hij mocht zijn mobiele telefoon houden en heeft inmiddels toch een computer aangeschaft. In het begin, kort na zijn pensionering, belden ,,de jongens'' soms wel twee tot drie keer per dag met technische vragen. ,,Nu is dat minder en hoor ik ze soms twee weken achter elkaar niet.'' Van Loons werk is overgenomen door twee mensen. Hij verveelt zich nooit en in een zwart gat is hij ook nog niet gevallen. ,,Ik ben net terug van een maand naar Thailand met mijn vrouw'', zegt hij. In juni gaan ze samen naar Spanje en in oktober vliegt het echtpaar naar Turkije. Verder zijn er de kinderen en kleinkinderen. Hij vindt het prima om thuis te zijn. Het geheim: ,,Met je vrouw afspreken dat je elkaar niet voor de voeten loopt.''

Dit is een rubriek over mensen die vooruitkijken naar of terugblikken op hun loopbaan.