`Je kunt zeggen dat ik laf ben en capituleer'

De Leidse liberale filosoof Paul Cliteur matigt in het openbaar zijn standpunten over de islam. ,,Ik neem het zekere voor het onzekere.''

,,Ik heb niet gemerkt dat de minister van Binnenlandse zaken (Remkes) pal voor het recht op religiekritiek is gaan staan'', zegt de Leidse liberale filosoof Paul Cliteur. Dus, kondigt hij aan, heeft hij besloten zich in het openbaar in zijn standpunten te matigen en onderwerpen als religie te gaan mijden - met name bij debatten op televisie.

Paul Cliteur: ,,Ik ben er erg van geschrokken dat de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD) laatst heeft medegedeeld dat columnisten en opinieleiders zoals ik, door de wijze waarop zij het over de islam hebben, een factor vormen bij de werving van Jihad-krijgers en de werving voor de Jihad de wind in de zeilen geven. Ik zou natuurlijk kunnen zeggen: daar trek ik me niks van aan. Maar dat doe ik dus wél''.

U matigt zich dus terwille van het algemeen belang?

,,Ook een beetje uit overwegingen van persoonlijke veiligheid. Ik neem het zekere voor het onzekere. Je kunt natuurlijk zeggen dat ik laf ben, en dat ik capituleer. Misschien is dat zo. Maar als columnist kan ik niet beoordelen of de AIVD gelijk heeft met haar conclusies. Ik constateer trouwens dat ook de minister van Justitie regelmatig aandringt op matiging in het religiedebat. En dat ex-minister Borst voorzitter is geworden van een platform dat sterk geïnteresseerd is in racisme en vreemdelingenhaat, maar niet in onderwerpen als de man-vrouwverhouding bij orthodoxe godsdiensten. Zelf ben ik uiteraard niet van mening dat religiekritiek gelijk staat met het stigmatiseren van minderheden. Ik meen dat het heel wel mogelijk is zakelijk te debatteren over zulke vragen. Ik vind ook dat de minister van Binnenlandse zaken en de veiligheidsdiensten pal zouden moeten staan voor het recht op religiekritiek. Maar dat doen ze niet''.

Wat betekent uw besluit praktisch? Gaat u niet meer schrijven of optreden?

,,Het is ook een kwestie hoe je de dingen brengt. Ik ben niet alleen columnist, ik schrijf ook boeken. In boeken kun je genuanceerder zijn, en het is voor anderen moeilijker om de inhoud daarvan te verdraaien. Want dat gebeurt nu.''

In dit verband noemt Cliteur in de eerste plaats ex-politicus Thijs Wöltgens, die in een column in het dagblad De Limburger Cliteur ervan beschuldigde ,,een idioot'' te zijn die ,,uit naam van westerse waarden'' zou oproepen tot ,,oorlog, kruistocht en jihad''. ,,Voor Cliteur zijn de westerse waarden een intolerant geloof'', aldus Wöltgens, bestuursvoorzitter van de Open Universiteit.

,,Ook Marcel van Dam en Piet Grijs'', meent Cliteur, ,,weten in het debat soms geen maat te houden. Grijs zegt dat het niet erg is als ik onder de tram kom, gezien mijn opvattingen. Het is moeilijk om je tegen zulke dingen te verweren. Ik ben geen racist. Kennelijk is het niet het moment om bepaalde onderwerpen aan de orde te stellen. Ik doe gewoon een stapje terug''.

Het gaat dus niet om de voortzetting van de polemiek met andere middelen?

,,Het is in ieder geval niet bedoeld als polemiek. Ik vond maanden geleden al dat het debat over het wel en wee van de integratie bezig was gierend uit de bocht te vliegen. Ik heb deze gedachten alleen nu geëxpliciteerd in een vraaggesprek met Het Parool, dat over andere dingen ging. Ik zie ook bij mezelf, dat ik anders ga schrijven.''