`Het verleden niet respecteren'

Four Tet, de eenmansband van Kieran Hebdan, manipuleert geluiden op de pc. ,,Ik wil de intensiteit, passie en opwinding van de free jazz benaderen.''

De Britse eenmansgroep Four Tet heeft niet veel meer dan een simpele pc van 700 euro nodig voor opmerkelijke, warme en verbeeldingrijke muziek, waarin de geest van freejazz en folk doorklinkt. Four Tets Kieran Hebdan heeft een hekel aan nostalgie en pleit voor een actuele benadering van elektronische muziek.

Lange tijd werd elektronische muziek gezien als een soort kille robotdans, de steriele muziek van machines die onder felle TL-buizen stonden te zoemen. Het legendarische Kraftwerk heeft dat idee destijds verregaand gecultiveerd en er een heel image aan opgehangen. Hoe achterhaald, aldus Hebden.

,,Het gaat niet meer om de klank van synthesizers en drumcomputers, het gaat om processen, verandering van klank, editing. De gebruikte geluiden kunnen van alles zijn, van rare abstracte geluiden tot de klank van bekende instrumenten. Het is de kunst om daar iets van te maken dat alleen uit de computer kan komen, iets dat mensen nooit handmatig voort kunnen brengen. Het klankenpalet van elektronische muziek is tegenwoordig oneindig. Kraftwerk is nostalgie, niemand ziet elektronische muziek nog als zo'n pretentieuze, machinale toestand.''

En nostalgie helpt de muziek niet vooruit, vindt Hebden. ,,Er gaat onevenredig veel aandacht naar mensen die niets anders doen dan het verleden recyclen, terwijl er zoveel goede, actuele muziek is. Recycling is een essentieel onderdeel van de dynamiek in de popmuziek, maar het is gevaarlijk om dat te doen uit puur nostalgische overwegingen. Je moet geen respect tonen voor het verleden, maar er iets anders van maken. Als je, zoals bijvoorbeeld Jet, precies zo wenst te klinken als de Rolling Stones veertig jaar geleden, ga je compleet voorbij aan de attitude waarmee die lui hun invloeden verwerkten.''

Hebdens eigen inspiratiebronnen zijn divers. Aan zijn eigen muziek is het amper af te horen, maar met zijn simpele pc streeft hij op zijn eigen manier naar dezelfde extatische hoogten als de freejazz van de jaren zestig. Hij vernoemde zelfs een nummer op zijn recente cd Rounds naar het beroemde boek As Serious As Your Life dat de Britse fotografe en schrijfster Val Wilmer wijdde aan beoefenaren van die soort muziek. ,,Free jazz heeft een enorme invloed op mij gehad, en dat gaat verder dan het lukraak samplen van een Alice Coltrane-nummer. Free jazz heeft een zekere religieuze component: op hun best klonken die muzikanten alsof ze de planeet wilden ontstijgen. Ik wil op mijn eigen manier de intensiteit, passie en opwinding van dat soort muziek benaderen, zeker bij optredens. Achter mijn computers mag ik dan graag improviseren, nummers uitrekken en anders uitwerken. Er is bij een optreden van mij even weinig te zien als bij de meeste elektronische acts, maar ik probeer er meer van te maken dan de boel aan en uit te zetten.''

De muziek van Four Tet is live een stuk agressiever dan op het intieme, soms zelfs pastoraal klinkende Rounds. De warme klankkleuren van oorspronkelijk akoestische instrumenten, doeltreffend gemanipuleerd door Hebden, deed sommige scribenten al naar de omschrijving folktronica grijpen, een term die Hebden vrolijk stemt. Hij koestert een grote liefde voor oude folk, maar de inspiratie voor zulke klankkleuren haalde hij uit de hitparade. ,,Ik raakte gefascineerd door Amerikaanse r&b-producers als Timbaland en Rodney Jerkins, die rustig duimpiano's en harpen in hun hits stopten. Als zij zoiets durven en er nog mee scoren ook, dacht ik, kan ik niet achterblijven.''

Four Tet: Rounds (Domino, distr. Munich). Optredens: 26/3, Doornroosje Nijmegen, 27/3, Ekko Utrecht, 28/3, Effenaar Eindhoven.