`Concurrentie bij AWBZ beter'

Meer concurrentie kan helpen de AWBZ-uitgaven voor gehandicapten- en thuiszorg, verpleeg- en verzorgingshuizen in de hand te houden. Volgens het Centraal Planbureau heeft dit deel van de zorgsector meer en betere prikkels nodig om doelmatigheid en kwaliteit van de hulp te verbeteren.

Tot deze conclusie komt het planbureau in de studie Momentopname van de AWBZ die gisteren werd gepubliceerd. Volgens het CPB is de hulp die uit de kas van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten wordt gefinancierd door de recente modernisering van die wet wel al klantgerichter, toegankelijker en flexibeler geworden. De uitgaven voor de AWBZ-hulp zijn sinds 2000 met gemiddels 11 procent per jaar gestegen. De kosten bedragen dit jaar circa 22 miljard euro.

Het CPB constateert dat de sector meer en betere prikkels nodig heeft om de doelmatigheid en de kwaliteit van de hulpverlening te verbeteren. Zo moet er een einde komen aan de `perverse prikkel' voor de zorgkantoren, de regionale zorgverzekeraar is belast met de uitvoering van de volksverzekering AWBZ. Deze krijgt immers alle gecontracteerde zorg vrijwel zonder meer uit de centrale kas vergoed, maar is zelf gebonden aan een strikt budget voor het uitvoeren van zijn taak. Het investeren in het doelmatig inkopen van hulp komt geheel voor rekening van het zorgkantoor dat daar dus geen belang bij heeft, aldus het CPB.

De onderzoekers pleiten ook voor meer concurrentie tussen de hulpverleners, maar constateren dat daarvan geleidelijk aan in veel regio's nauwelijks meer sprake van kan zijn. Veel instellingen maken deel uit van conglomeraten waardoor er in feite sprake is van monopolies. Daardoor is het zorgkantoor min of meer met handen en voeten gebonden aan het toch al schaarse zorgaanbod. Het CPB pleit daarom voor het gemakkelijker toelaten van nieuwe aanbieders. Om de markt aantrekkelijker te maken zou ook het verbod op het maken van winst kunnen worden opgeheven.

Een deel van de hulp die op dit moment nog onder het regime van de AWBZ valt zou goed naar de toekomstige basisverzekering, die op 1 januari 2006 moet worden ingevoerd, kunnen worden overheveld en dan onderworpen kunnen worden aan de tucht van de markt. Het gaat dan om de op genezing gerichte delen van de geestelijke gezondheidszorg, verpleeghuiszorg en thuiszorg. Minister Hoogervorst (Volksgezondheid) had eerder al besloten in elk geval deze delen bij de AWBZ weg te halen.