Boemeltrein

De leden van Tweede en Eerste Kamer zouden vanmiddag tijdens een bijzondere verenigde vergadering in de Ridderzaal stilstaan bij het overlijden van prinses Juliana. Voor het overige zijn alle openbare vergaderingen van het parlement opgeschort tot de bijzetting volgende week dinsdag van het stoffelijk overschot van de prinses. De Tweede-Kamerfracties van PvdA, SP, GroenLinks, LPF en D66 vinden dat de Kamer veel te lang niet bijeenkomt. Want intussen werkt het kabinet gewoon door, is het voornaamste argument. Feit is dat de voorzitters van de Tweede en Eerste Kamer na het bekend worden van het overlijden van Juliana gezamenlijk het besluit hebben genomen de openbare vergaderingen van de beide Hoge Colleges van Staat op te schorten. De lengte van het onderhavige rouwreces hangt samen met het feit dat het gaat om het overlijden van een voormalig staatshoofd, luidt de verklaring.

De kritiek op het huidige vergaderloze tijdperk in het parlement heeft als achtergrond dat de Tweede Kamer worstelt met de kwestie van de vele recessen. Het ongemak over dit verschijnsel kwam vorige week maandag bijvoorbeeld aan de oppervlakte toen de Kamer een dag lang sprak over de eigen werkwijze. Bij die gelegenheid gingen stemmen op om het aantal recessen te beperken. De Tweede Kamer telt op dit moment behalve het aloude zomer- en kerstreces een herfst-, krokus- en meireces. Ook zijn de eerste vergaderdagen na Pasen en Pinksteren geschrapt. In totaal zou de Tweede Kamer dit jaar achttien weken met reces zijn. Bovendien geldt als regel dat in de eerste week na een reces niet over wetgeving wordt gesproken, zoals CDA'er Bruls vorige week memoreerde. Om weer op gang te komen besteedt de Kamer die eerste weken aan wat spoeddebatten en kleinere onderwerpen. Het beeld van de Kamer als boemeltrein doemt op: telkens als er vaart dreigt te komen in het parlementaire vergaderproces, moet in het zicht van weer een reces worden afgeremd. Nu wordt het korte eindje tussen krokus- en meireces ook weer voor anderhalve week onderbroken, terwijl de rest van de samenleving gewoon doordraait.

Het moge duidelijk zijn: er bestaat geen behoefte aan een Tweede Kamer die constant met zichzelf bezig is in eindeloze vergaderingen. Maar een parlement dat zichzelf deels uitschakelt, terwijl de uitvoerende macht doorwerkt, geeft ook een eigenaardig signaal af. De Kamer zou deze week bijvoorbeeld in reactie op de aanslagen in Madrid spreken over de bestrijding van terreur. Dat is een bij uitstek spoedeisend onderwerp van algemeen en internationaal belang. Daarbij komt dat Kamervoorzitter Weisglas gisteren voor de televisie verklaarde dat het parlement niet bijeenkomt ,,uit beleefdheid, respect en waardering'' voor prinses Juliana. Dit impliceert dat wél vergaderen zou getuigen van disrespect. Maar het getuigt evenzeer van respect en waardering voor Juliana om de eigen rol van de volksvertegenwoordiging niet te veronachtzamen. Geen opschorting van het werk van de Tweede Kamer is zo bezien juist een eerbetoon aan de parlementaire democratie.