Voor iedere sport een ander kunstgras

Het product kunstgras verbetert snel. De acceptatie neemt toe. Gisteren besloot de KNVB dat alle amateurvoetbalwedstrijden vanaf 1 juli op kunstgras mogen worden gespeeld.

Hockeyers weten vaak al niet beter meer, maar voor voetballers kan het nog wennen zijn: spelen op kunstgras. Het product verbetert en daarmee neemt de acceptatie toe. Ook topvoetbal zou binnenkort best eens op grote schaal op kunstgras gespeeld kunnen worden.

De behoefte aan kunstgras is in vele Europese landen groot. In Scandinavië is er het grootste deel van het jaar te weinig zon en is de grond bevroren, zodat het gras langzaam groeit. In Zuid-Europa groeit het 's zomers niet snel door de warmte. In Nederland hebben we van dit soort effecten minder last. Maar we hebben wel te maken met intensief gebruik van sportvelden, hetgeen ook niet bevorderlijk is voor de groei van het gras.

Kunstgras kan een oplossing zijn. De kwaliteit is immers niet afhankelijk van het weer. Bovendien vergt het minder onderhoud dan een natuurlijk grasveld. ,,Maar je moet het onderhoud niet onderschatten'', zegt Huub Smit. Hij is projectmanager research and development bij Ten Cate Thiolon, een van de grootste leveranciers ter wereld van garens voor kunstgras. ,,Je moet kunstgras goed schoon houden. Als er te veel bladeren op blijven liggen, krijg je algengroei. Ook moet je het kunstgras regelmatig los borstelen.'' Dit bevordert de levensduur. Die ligt in Nederland op zeven tot tien jaar.

In de ideale situatie is er voor iedere sport een ander soort kunstgras, legt Frans Lefeber van de afdeling Productergonomie van TNO Industrie uit. ,,Nu wordt er vooral gedacht aan voetbal en hockey. In vergelijking met het eerste is er bij hockey sprake van een andere belasting van het gras. De bal is kleiner en harder. Dit leidt tot een hogere druk op het veld. Maar aangezien bij hockey niet gekopt wordt, en dus niet gesprongen, is op dit gebied weer minder belasting. Ook zijn er minder slidings dan bij voetbal. Een en ander heeft tot gevolg dat de kunstgrassprieten voor hockey korter en harder moeten zijn dan voor voetbal.''

Gezien dergelijke verschillen zullen er voor sporten op topniveau wel verschillende soorten kunstgrasvelden blijven bestaan. Voor sportbeoefening op lagere niveaus kunnen kunstgrasvelden echter wel voor verschillende sporten gebruikt worden.

De Nederlandse hockeycompetitie wordt geheel gespeeld op kunstgras. Zover is de voetballerij nog niet. De Europese voetbalorganisatie UEFA staat voetbal op het hoogste niveau vooralsnog alleen toe voor vier clubs die aan een onderzoek naar kunstgras meedoen. Deze proef loopt gedurende het huidige voetbalseizoen.

Een van deze clubs is Heracles. Trainer Gert-Jan Verbeek is tevreden over het kunstgras. ,,De kwaliteit van het veld is constant. Het veld is altijd even hard en er zijn geen gaten of graspollen. Daardoor hebben de spelers minder last van blessures aan de lies en de hamstring. Verder is het rollen en stuiteren van de bal beter voorspelbaar. Maar slidings zijn nog niet ideaal. De rubber fill-in die tussen de kunstgrassprieten zit, heeft scherpe kantjes. Daardoor kun je schaafwondjes op je knie krijgen.'' Ook hebben de spelers gemerkt dat hun schoenen sneller slijten op kunstgras, zegt Verbeek. ,,Dat vinden ze niet leuk, omdat ze hun schoenen zelf moeten betalen.''

Ondanks alle positieve geluiden is kunstgras nog niet ideaal. De warmte boven een kunstgrasveld is groter dan boven een grasveld. Dat komt doordat de rubber fill-in een deel van de energie uit zonlicht weer uitstraalt als warmte. Dat is uiteraard vooral in zuidelijke landen een probleem. Een oplossing is het sproeien van het veld, zodat het afkoelt. Verder is er de geur. Vooral bij indoor velden zal menigeen zeggen dat het kunstgrasveld stinkt. Er wordt geëxperimenteerd met geurstoffen om dit probleem op te lossen.

Bij slidings is er nog een ander probleem dan de fill-in, legt Frans Lefeber uit. ,,Er komt meer warmte vrij dan wanneer een sporter een sliding maakt op natuurlijk gras. Als de temperatuur daarbij boven de 40 graden Celsius komt, is er kans op brandwonden. Dat is mogelijk op te lossen door een coating aan te brengen op de kunstgrasvezels, waardoor deze de warmte opnemen.''

Voorts zijn de grip en de schokdemping nog niet optimaal. Het is de vraag of dit opgelost moet worden door het kunstgras te verbeteren. Grip en schokdemping hebben te maken met de interactie tussen veld en schoen. De oplossing kan dus ook gezocht worden in een speciale kunstgrasschoen. TNO Industrie doet onderzoek naar zo'n schoen.