Sistani: VN moeten grondwet Irak afwijzen

Iraks invloedrijkste shi'itische geestelijk leider eist dat de Verenigde Naties de interimgrondwet afwijzen die de Iraakse regeringsraad eerder deze maand heeft aangenomen. Groot-ayatollah Ali Sistani heeft VN-afgezant Lakhdar Brahimi per brief laten weten dat hij anders Brahimi en diens team zal boycotten die op korte termijn in Irak worden verwacht om de Irakezen te helpen bij de vorming van een interimregime. Dat interimregime moet op 30 juni de macht overnemen van het Amerikaanse bestuur.

Shi'itische religieuze en politieke leiders maken onder andere bezwaar tegen een bepaling in de grondwet die de Koerdische minderheid een de facto veto geeft over de later op te stellen definitieve grondwet. Sistani noemt onder andere ook de samenstelling van de na verkiezingen te vormen presidentiële raad van een Koerd, een sunniet en een shi'iet die bij consensus besluiten moeten nemen. Het eerste bevestigt volgens Sistani ,,confessionalisme en racisme'' in het toekomstige politieke bestuur; het tweede, de consensus, ,,werkt meestal niet''. De shi'ieten willen een raad van vijf, van wie drie shi'ieten, die bij meerderheid beslist.

Volgens Sistani's brief, die gisteren door zijn bureau in Najaf werd gepubliceerd, vreest het shi'itische religieuze leiderschap dat de Amerikaanse autoriteiten een verwijzing naar de grondwet zullen willen opnemen in een eventuele nieuwe VN-resolutie inzake de machtsoverdracht. Op die manier zouden de Amerikanen, aldus de brief, de wet die ,,een buitenlandse wet is, opgelegd door de bezettingsautoriteiten'', internationale legitimiteit willen geven. Maar ,,wij waarschuwen dat zo'n stap niet aanvaardbaar zal zijn voor de [shi'itische] meerderheid van de Irakezen en gevaarlijke consequenties zal hebben''. Groot-ayatollah Sistani heeft zich eerder tegenover de Amerikanen laten kennen als een onverzettelijk tegenstander die voor zijn politieke doelen grote mensenmassa's kan mobiliseren.

In Irak werden gisteren twee Finse zakenlieden doodgeschoten toen ze in hun auto door een tunnel in Bagdad reden. Het waren de eerste Finnen die in Irak werden vermoord; wel zijn talrijke andere buitenlandse burgers er gedood sinds de omverwerping van het regime van Saddam Hussein.

Bij explosies in de zuidelijke stad Bagdad werden gisteren 14 Britse militairen gewond, van wie drie er ernstig aan toe zijn. De explosies deden zich volgens een Britse woordvoerder voor tijdens onlusten die de Britten probeerden te bedwingen.

Een Amerikaanse militair die in augustus een cameraman van het Britse persbureau Reuters doodschoot, was daartoe gerechtigd omdat hij de camera van het slachtoffer voor een raketwerper aanzag. Dat staat in een rapport van het Amerikaanse leger dat gisteren werd vrijgegeven. (AP, Reuters)