President Chen stemt in met hertelling

De regerende Progressieve Democratische Partij (DPP) van Taiwan heeft onder druk van de oppositie en aanhoudende straatprotesten een wetswijziging voorgesteld die een hertelling van de uitslag van de presidentsverkiezingen, afgelopen zaterdag, mogelijk moet maken.

De herkozen DPP-president Chen Shui-bian heeft daarmee gehoor gegeven aan een deel van de wensen van de oppositionele nationalistische partij, de Kwomintang (KMT). Lien Chan, de kandidaat van de KMT, verloor de verkiezingen met een achterstand van 29.000 stemmen, volgens de KMT-top onder verdachte omstandigheden. De winst voor Chen volgde na een mislukte aanslag op zijn leven, de dag ervoor. Daarbij raakte de president en vice-president Annette Lu lichtgewond.

Aanhangers van de KMT demonstreren als vanaf zondag voor het presidentieel paleis in Taipei tegen de uitslag. Ondanks de oproep van het KMT-bestuur van de stad dat de betogers huiswaarts moeten keren, heeft een grote groep boze demonstranten gezegd pas te vertrekken wanneer er een hertelling komt.

Volgens sommige waarnemers is de koerswijziging van de DPP vooral ingegeven door Amerikaanse druk. Washington feliciteerde het Taiwanese volk met de verkiezingen, maar richtte zich niet tot Chen: een veelzeggende, maar indirecte stellingname door het land dat Taiwan in belangrijke militaire steun verleent.

Een wijziging van de kieswet is noodzakelijk omdat de Taiwanese wetgeving niet voorziet in een hertelling bij een dergelijke winstmarge. Maar KMT-parlementariërs hebben meteen al geweigerd mee te stemmen met het voorstel van de DPP. Volgens hen duurt een wetswijziging te lang en is onmiddellijke hertelling mogelijk wanneer Chen daartoe de opdracht geeft. De KMT wil ook een onderzoek naar de achtergrond van de aanslag op Chen. De KMT heeft gesuggereerd dat de DPP de aanslag in scène heeft gezet. Door de aanslag en de daaropvolgende mobilisering van een deel van het leger en de politie, zouden ongeveer 200.000 militairen en politieagenten hun stem niet hebben kunnen uitbrengen, aldus de KMT.

De onvrede van de KMT wordt gevoed door een jarenlange rivaliteit met de DPP van Chen en de wens om de macht, die de partij meer dan vijftig jaar in handen heeft gehad, opnieuw te veroveren. Ook in het verleden heeft de KMT zich volgens sommigen opgesteld als een slechte verliezer die de winst van de DPP altijd met grote tegenzin heeft geaccepteerd. Daarbij is de DPP veelvuldig zwart gemaakt. Omstreden campagneposters van de KMT, waarin Chen wordt vergeleken met terroristenleider Osama bin Laden, illustreerden voorafgaand aan de verkiezingen hoever de KMT bereid is te gaan in haar kritiek op Chen.

Ook de Volksrepubliek China, dat aanspraak maakt op het eiland, mengde zich in de discussie door in een commentaar van het Xinhua-persbureau te stellen dat Chen tracht ,,de wens van het volk te misbruiken''. De Taiwanese verkiezingsuitslag, aldus Xinhua, zou het politiekbedrog van Chen illustreren. Anders dan in Taiwan, hebben in het communistische China nog nooit vrije verkiezingen plaatsgehad.