EU-voorzitter ziet kans op akkoord grondwet groeien

De kans dat er spoedig een akkoord komt over de Europese grondwet is groter geworden. Dit heeft premier Berthie Ahern van Ierland, dat momenteel het voorzitterschap van de Europese Unie bekleedt, gisteren gezegd na een onderhoud in Parijs met de Franse president Jacques Chirac.

Ahern zei in Parijs zeer positieve signalen te hebben ontvangen. Hij houdt er rekening mee dat tijdens de bijeenkomst van Europese regeringsleiders op 17 en 18 juni alsnog overeenstemming wordt bereikt over een grondwet voor de EU.

Nadat de aanstaande Spaanse premier Zapatero had laten weten tot een compromis over de grondwet bereid te zijn, ging de aandacht vooral uit naar Frankrijk. Chirac was vorig jaar december tijdens de mislukte top van Brussel één van de meest geharnaste tegenstanders van het aanpassen van de ontwerptekst. Spanje en Polen waren het oneens met de voorgestelde stemverdeling en eisten een zwaarder gewicht voor zichzelf op.

Het Ierse voorzitterschap heeft een andere formule gesuggereerd die enigszins aan de bezwaren tegemoet komt. Deze maakt het onmogelijk dat de `grote drie' in Europa – Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk – gezamenlijk een zogeheten blokkerende minderheid kunnen vormen, zoals in de oorspronkelijke tekst het geval was. In het Ierse voorstel zijn daar meer landen voor nodig.

In de huidige sleutel, die nog tot 2009 binnen de Unie zal worden gehanteerd, hebben Duitsland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje en Polen ondanks hun verschillende bevolkingsomvang elk nagenoeg evenveel stemmen. De grondwet zou het stemgewicht van Spanje en Polen reduceren. De vraag is of ook Polen, net als Spanje, bereid is tot compromissen.

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Bernard Bot, die gisteren een overleg met zijn Europese collega's in Brussel had, liet zich voorzichtiger uit over de kans op een spoedig akkoord. Nederland wil zelf ook nog een aantal zaken in de grondwet geregeld hebben. Het gaat hierbij om het handhaven van het vetorecht voor de lidstaten bij het vaststellen van de meerjerenbegroting van de Unie en een grotere rol voor het Europese Hof van Justitie bij het toezien op de naleving van de begrotingsregels in de EU-landen.

Staatssecretaris Atzo Nicolaï (Europese Zaken) liet eerder op de dag in Brussel merken dat deze punten bij andere landen weinig steun krijgen. Voor Den Haag is vooral van belang dat er een systeem komt waardoor Nederland minder geld aan de Europese Unie hoeft af te dragen.