Blu-Ray slaat meer op dan dvd

Terwijl de verkoop van de dvd explodeert, heeft de elektronica-industrie zijn zinnen gezet op alweer een volgende optische technologie met nog meer opslagcapaciteit: Blu-Ray. De eerste recorders en spelers worden dit jaar verwacht.

Geen product op de markt voor consumentenelektronica is zo succesvol als de dvd, de optische drager voor de speelfilm. Iedereen profiteert van de vraag naar dvd's: van de filmstudio's tot de fabrikanten van breedbeeldtelevisies en home cinema systemen.

Maar er is alweer een opvolger op komst: Blu-Ray. Op dit schijfje met een diameter van 12 centimeter past 25 gigabyte aan data (50 gigabyte op een dubbelzijdige schijf), tegen 4,7 gigabyte (8,5 GB op een dubbelzijdige schijf) voor huidige dvd's. Die extra capaciteit wordt niet gebruikt om langere speelfilms op schijf te zetten, al zou dat op zich best kunnen, maar om hdtv (hoge definitie televisie) kwaliteit te ondersteunen, het nieuwe televisieformaat met twee keer zoveel beeldlijnen als traditionele televisie.

Daarnaast is het de bedoeling dat de Blu-Ray-recorder de videorecorder gaan vervangen. Straks kan drie uur beeldmateriaal in perfecte hdtv-kwaliteit of zo'n dertien uur aan gewone videokwaliteit volledig digitaal worden weggeschreven.

De naam Blu-Ray verwijst naar de blauwe laser waarmee de minuscule putjes van de optische schijf worden afgetast. De technologie verschilt in principe dan ook nauwelijks van de dvd, maar het grote verschil is dat niet zoals bij dvd een rode, maar een blauwe laser met een kortere golflengte wordt gebruikt.

De golflengte van de blauwe laser is 405 nanometer tegen 650 nanometer voor de rode laser. Daardoor kan de laserstraal met een grotere precisie op de schijf worden gericht en kunnen de gegevens dichter op elkaar worden gezet. De putjes van een Blu-Ray-schijf zijn 2,5 keer kleiner dan van een dvd.

Toch zal nog steeds beeldcompressie moeten worden toegepast om een speelfilm van anderhalf tot twee uur in digitale vorm op de schijf te zetten. Zonder die compressie past de film niet op de schijf. De beelden op de Blu-Ray-schijf zullen daarom met behulp van de mpeg-2 standaard worden gecomprimeerd, zoals die ook voor digitale tv-uitzendingen wordt gebruikt. Dankzij de hoge overdrachtsnelheid van 36 Mbps kan men bij de Blu-Ray-recorder zonder veel problemen een eerder opgenomen programma bekijken, terwijl een tweede programma wordt opgenomen.

Op dit moment is er achter de schermen echter nog steeds een hevige standaardenstrijd gaande. De Blu-Ray-standaard heeft inmiddels de grootste aanhang. Onlangs hebben Hewlett-Packard en Dell zich geschaard achter een consortium dat bestaat uit fabrikanten als Hitachi, LG, Matsushita, Mitsubishi, Pioneer, Philips, Sharp, Sony en Thomson. NEC en Toshiba zijn daarentegen een eigen weg ingeslagen. Zij werken aan de hd-dvd, oftewel hoge definitie dvd. Hierbij wordt nog steeds een rode laser gebruikt, maar in combinatie met een veel hogere beeldcompressie, mpeg-4.

Prototypes van hd-dvd schrijven bieden momenteel 15 Gb aan capaciteit (30 gigabyte voor dubbelzijdige hd-dvd's), en 20 Gb voor beschrijfbare hd-dvd's.

Dat de Blu-Ray-groep niet blij is met deze concurrentie mag duidelijk zijn. Toen de hd-dvd afspeelstandaard vorig jaar november het stempel van goedkeuring kreeg van het dvd-forum (dat dvd-standaarden bewaakt) onthielden alle leden van het Blu-Ray-consortium zich van stemming. Het Amerikaanse ministerie van Justitie wil daarom gaan onderzoeken of de leden van het consortium zich met hun stemgedrag mogelijk schuldig hebben gemaakt aan `gezamenlijke obstructie'.

De hevige concurrentie verklaart trouwens ook waarom sommige Blu-Ray-bedrijven niet al te lang willen wachten met de lancering van nieuwe producten. Het Koreaanse bedrijf LG introduceert binnenkort al een eerste commercieel verkrijgbare Blu-Ray-recorder. Die wordt geleverd samen met een harde schijf van 200 gigabyte en is vooral bedoeld om hdtv programma's op te nemen.

De LGXBG420 gaat minder dan 3.000 dollar kosten, zo vertelde een woordvoerder van LG op de Consumer Electronics Show in Las Vegas. Andere fabrikanten willen eerst kijken hoe goed hdtv gaat lopen.

Blu-Ray zal niet meteen het succes van dvd kunnen evenaren. Zo zijn de blauwe laser diodes nog erg duur, zo'n 1.000 dollar, evenals de schijfjes zelf (50 dollar).

Maar bovenal moet hdtv zich nog bewijzen. Het zal daarom zeker nog wel enkele jaren duren voordat Blu-Ray in iedere huiskamer staat.