Blik kan op meer manieren open

Vuil is al lang niet meer iets om bang voor te zijn. De tijd dat de ziekmakende huishoudbacterie in de gootsteen met Jif, Cif of Vim werd weggeschrobd, ligt al lang achter ons. Nou ja, een vlugvlug Zwifdoekje erover dan voor extra glans. We maken ons eerder zorgen als het huis niet vuil genoeg is, waardoor de kinderen onvoldoende immuniteit opbouwen. Daarom was het ook niet verwonderlijk dat er op de aflevering over blikopeners twee weken geleden geen enkele aanmerking kwam van vuilvrezende lezers die het openen van een blik een hachelijke onderneming vinden. Zulke lezers zijn er blijkbaar niet meer.

Terwijl zij toch echt een punt zouden hebben. Bij het openen van een blik met een klassieke blikopener gaat er een mesje van buiten naar binnen, waardoor de schone, gesteriliseerde inhoud besmeurd wordt door de vuile buitenkant. Dat kan natuurlijk weinig kwaad bij het blik bonen dat zo de pan ingaat, maar hygiënisch is anders. Niet altijd wordt de inhoud goed verwarmd en soms ligt op de bovenkant van een blik een ingedroogd plasje viezigheid, bedorven resten van de inhoud van een beschadigd zusterblik en daarmee de ideale besmettingsbron voor de steriele blikinhoud.

Behalve het sardineblikje en het blikje Smac, dat je met een sleutelje kunt openen, lijkt er geen echte oplossing voor het besmettingsprobleem te bestaan. Om een blik open te maken moet je er met een mes in. Het maakt daarbij weinig uit of het mesje zelf van buiten naar binnen, zoals de meeste draaiopeners, of van binnen naar buiten snijdt, zoals sommige blikopeners op zakmessen. Bij dat laatste gaat het mesje met de niet-snijdende beweging naar binnen.

Maar er bestaat een oplossing. Talloze briefschrijvers wezen erop dat er behalve de gewone dekselsnijder en de `onthoofdingsblikopener', die onder de felsrand snijdt, nog een derde type blikopener bestaat, een tussenvorm nog wel. Deze snijdt – je zou er zelf nooit opkomen – op de felsrand.

Welk nut dat heeft, blijkt uit bijgaande tekening. Met de felsrand wordt het deksel en het cilindrische deel van het blik door een dubbel vouw aan elkaar verbonden. Solderen, zoals in de beginperiode van het blik, komt er niet meer aan te pas.

Door met een speciale opener alleen het buitenste deel van de felsrand door te snijden, ontstaat een keurig dekseltje dat over en ook een beetje in het blik past. De briefschrijvers waren allemaal lyrisch over hun blikopener. Het openen gaat heel licht, er ontstaat een afsluitbaar blikje met een deksel, ook zijn plastic dekseltjes bruikbaar, je zou je niet snijden, noch aan het dekselje, noch aan het blikje, en het blikje is naderhand goed te verfrommelen voor in de vuilnisbak (zij het niet zo goed als de onthoofdingsblikopener).

Hoewel de felsrandsnijder volgens een deskundige briefschrijver pas zes jaar op de markt is, zijn er al verschillende merken die ze maken. Brabantia heeft de Fusion, er is er een van Rösle, en een van Zyliss, het Zwitserse Emsa. Allemaal befaamde merken dus. Maar felsrandsnijders zijn ook al te koop als Chinese namaak, bijvoorbeeld onder de merknaam Smoothy-Can.

Veel kwaliteitsverschil hoeft dat niet te betekenen. Want het bedrijf William Levene, dat het patent heeft, laat het essentiële mechaniek in China fabriceren. De originele William Levene opener heet Magican can opener en is in Engeland voor zo'n 7 pond (10,48 euro) te koop.

Groot probleem is om de felsrandsnijders te herkennen – en voor het bedienend personeel in een winkel voor huishoudelijke artikelen is een blikopener nu eenmaal een blikopener. Dat daar dekselsnijders, onthoofders en felsrandsnijders tussen zitten, is meestal niet aan ze besteed. Een houvast is misschien dat de as van het vleugelmoerachtige draaimechanisme haaks staat op de as van het tangmechanisme waarmee je de opener vastklemt op het blik. Er is wel een getand wieltje, maar geen draaiend mesje. En de vormgeving is meestal futuristisch om aan te geven dat het een nieuw soort opener is. Helaas is de onthoofder meestal ook futuristisch vormgegeven. Deze heeft echter meestal wel een draaiend mesje. Waar is de Consumentengids als je hem nodig hebt?

[biersma@nrc.nl]