`Het zijn slechte verliezers'

Een snelle hertelling van de uitslag van de Taiwanese presidentsverkiezingen, waarbij Chen Shui-bian werd herkozen, komt er voorlopig niet. Aanhangers van oppositiekandidaat Lien Chan zijn woedend. Peking kan tevreden toekijken.

De bijna duizend demonstranten voor het presidentieel paleis in de Taiwanese hoofdstad Taipei zijn ontzettend boos. Ze eisen een hertelling van de uitslag van de presidentsverkiezingen, maar een woordvoerder van het Hooggerechtshof heeft zojuist gezegd dat een beslissing daarover voorlopig op zich zal laten wachten. ,,Als je niet hebt gesjoemeld met de stemmen, waarom durf je dan geen hertelling aan?'', zegt een van de demonstranten tegenover het Britse persbureau Reuters. ,,Ik ga hier niet weg voordat er een hertelling komt'', zegt een ander.

De grote groep demonstranten die hier gisteren nog stond, is inmiddels uitgedund tot een overzichtelijke, maar nog altijd boze menigte. Tegenover hen gehelmde politie in vol ornaat. De straten rond het paleis zijn afgezet. Mensen mogen uit de veiligheidszone, maar niet er in. De chaos in het centrum van de Taiwanese hoofdstad is compleet. De nipte verkiezingsoverwinning zaterdag van de zittende president Chen Shui-bian wordt bestreden door de oppositiekandidaat Lien Chan, leider van de nationalistische Kwomintang. Zijn verlies is té gering en de omstandigheden waaronder Chen heeft gewonnen, een dag na een mislukte aanslag op zijn leven, té verdacht, aldus Lien zelf. Taiwan is gedompeld in een politieke crisis van eigen bodem die niets te maken heeft met oude thema's als de status van het eiland of de dreiging van China.

De uitslag van de verkiezingen, die door de aanslag op Chen en vice-president Annette Lu, opeens de aandacht heeft gekregen van de hele wereld, kreeg met hun herverkiezing een verrassende draai. Alom werd verwacht dat de kandidaat van de Democratische Progressieve Partij (DPP) zijn langste tijd had gehad en de oppositionele KMT maakte zich op voor hun terugkeer naar het presidentieel paleis. Chens voorsprong werd behaald met nog geen 30.000 stemmen. Onacceptabel volgens de KMT. Maar dat het verschil in stemmen te gering is, is niet de voornaamste zorg van KMT'er Lien. Het zijn vooral de omstandigheden waaronder de aanslag op Chen en Lu vrijdag plaatsvond. Die zijn zo onduidelijk, dat er genoeg reden is om de uitslag ongeldig te verklaren, aldus Lien. Daarmee lijkt hij te insinueren dat de partij van Chen mogelijk zelf de schietpartij in scène heeft gezet, om zo de sympathie van de laatste zwevende kiezers te winnen en de uitslag naar haar hand te zetten.

,,Wat een onzin allemaal. De KMT kan gewoon niet tegen haar verlies'', zegt een oudere aanhanger van Chen. Als wordt gevraagd naar het motief en de dader(s) van de aanslag, waarover tot dusver niets bekend is, slaat iedereen wild aan het speculeren. Direct na de aanslag vertelt een vrouw op een scooter bij een benzinestation dat ze zeker weet dat Chen de hele aanslag zelf heeft beraamd. Een andere scooterrijdster is het daar niet mee eens. Zij verdenkt juist KMT. ,,Zo zijn de manieren van de KMT. Dat soort dingen deden ze vroeger ook altijd, toen ze nog de alleenheerschappij over Taiwan hadden.''

Dat er veel onderlinge achterdocht is, blijkt ook uit het feit dat zaterdag meteen foto's op televisie werden getoond van de geschonden buik van de president om te laten zien dat hij wel was geraakt, maar geen ernstige verwondingen had opgelopen. Woordvoerder James Huang van de DPP verklaarde dat de foto's van de buikwond waren vrijgegeven om speculaties over het incident te stoppen.

De straten rond het verkiezingshoofdkwartier van Chen in het centrum van de Taiwanese hoofdstad Taipei waren na het bekend worden van de uitslag afgeladen met joelende en toeterende Chen-aanhangers. Ze waren blij en geëmotioneerd, sommigen liepen de tranen over de wangen. Maar toen bekend werd dat Lien de uitslag niet accepteert, liepen de spanningen op.

Chen-aanhangers waren al de hele week veel openlijker enthousiast dan de aanhangers van de oppositiekandidaat Lien. De aanhangers van de KMT leken zich soms een beetje te schamen voor hun politieke voorkeur. Misschien wilden ze niet worden gezien als `lafbekken' die niet voor een democratische Taiwan durven op te komen. De grote groep KMT-aanhangers die nog altijd voor het presidentieel paleis staat kent geen schaamte. Zij eisen een hertelling van de verkiezingsuitslag.

Winnaar Chen Shui-bian krijgt het nog moeilijk. Niet alleen omdat de verkiezingsuitslag nu wordt aangevochten, maar ook omdat het door hem zo sterk gepropageerde referendum over versterking van de Taiwanese defensie is mislukt. De vereiste opkomst van 50 procent werd net niet gehaald, waardoor de uitslag ongeldig is.

China zal daar alleen maar blij om zijn. De regering in Peking heeft zich namelijk hevig verzet tegen het organiseren van het referendum, omdat het de weg zou openen naar een formele afhankelijkheidsverklaring van Taiwan in de toekomst. Misschien dat China daarom toch vrede kan hebben met de herverkiezing van president Chen, hoewel hij in Pekings ogen met zijn onafhankelijkheidsstreven een van de ergste vijanden van de Volksrepubliek China is.