Een freudiaanse nachtmerrie in ballet van Rogie

Choreograaf Piet Rogie viert het 15-jarig bestaan van zijn Company met het programma Screamprints voor de grote zalen en daarmee verlaat hij de intimiteit van de vlakke vloer-theaters. Met de schaalvergroting weet Rogie goed raad, zowel in de compilatie Echo, met fragmenten uit eerder werk, als in de nieuwe solo Monk, en het nieuwe pièce de resistance Spring.

In Monk lijkt Piet Rogie op een beckettiaanse zwerver in een wachtkamer met stoelen. Hij zoekt en contempleert, maar waarnaar en waarover is niet duidelijk, al vindt hij enig houvast bij een boomstronk. De solo met de lenige kronkels die Rogie voor zichzelf regisseert, is in al zijn onbestemdheid een kleinood van schoonheid en menselijkheid. En dat zijn de pijlers van deze avond, want waar Echo een ode vormt aan Rogie's esthetiek, zo heftig humaan en inhumaan is Spring, Rogie's bewerking van Stravinsky's Le sacre du printemps (1913).

Menig choreograaf komt vroeg of laat aan met een interpretatie van Stravinsky's explosieve en syncopische ritmes. Rogie laat in Spring het voorgeschreven maagdenoffer voor wat het is en kiest als slachtoffer een slachtkoe. Op geprojecteerde tv-beelden verzet de koe zich tegen een voorvoelde dood. Door de slachter met het voltpistool frame voor frame te vertragen, zijn de momenten voor de doodsval van de koe surreëel en akelig lang, terwijl ondertussen Stravinsky heftig doordendert en de dansers in bijbehorende kringdansen bewegen. Alsof dat nog niet genoeg is, worden op eenzelfde wijze beelden van de slachtoffers van het gijzelingsdrama in het Dubrovna-theater in Moskou geprojecteerd. Het gezellige avondje uit is over. Je kunt Rogie van effectbejag betichten – dat is het ook – maar het werkt. Zelden was er in de Nederlandse dans zo'n heftige voorstelling te zien. De dansers in hun operatiekamer-uniformen putten zichzelf uit in anarchie en liefdesleed. Lendenen bloeden en eenmaal naakt kunnen de dansers hun schuld niet met water of aarde wegwassen. Rogie lijkt zich met Primo Levi af te vragen: Is dit een mens? Spring is een freudiaanse nachtmerrie met de rauwheid van Jan Fabre, maar dan met meer raffinement. De schoonheid van de dans staat diametraal tegenover het leed. De dans gaat weer ergens over. Screamprints is verplichte kost voor theaterliefhebbers.

Voorstelling: Screamprints (Monk, Echo, Spring) door Rogie & Company. Choreografie: Piet Rogie. Gezien 11/3 Schouwburg Rotterdam. Tournee t/m 27/5. Inl. 010-2440968 of www.rogie-company.nl