Bekele zou ook over water kunnen lopen

De Ethiopiër Kenenisa Bekele is een fantastisch atleet. Maar zo volwassen als hij wereldtitels verzamelt, zo onvolwassen kan hij zich buiten de baan gedragen. Hij zeurt over geld en contracten. ,,Er is nooit een eind.''

De atleet Kenenisa Bekele wil lopen, winnen en geld verdienen; het overige kan hem gestolen worden. Bij een huldiging na weer een zege kan er nog net een lachje af, maar de persconferentie na afloop ervaart de 21-jarige Ethiopiër bijna als een straf van God. Evenals tal van andere verplichtingen waarmee kampioenen worden opgezadeld. Het `vervelende' voor de boerenzoon is dat hij vrijwel altijd wint.

Bekele zou er verstandig aan doen soepeler om te gaan met de neveneffecten van een sterrenstatus. Want ondanks zijn jeugdigheid ontwikkelt de Afrikaanse langeafstandsloper zich tot een fenomeen, zo hij dat al niet is. Bij de wereldkampioenschappen veldlopen in Brussel veroverde Bekele afgelopen weekeinde voor de derde keer op rij de titel op zowel de korte (4 km) als de lange (12 km) cross. Even uniek als die prestatie was de wijze waarop hij won: op de momenten die Bekele geschikt achtte, liep hij met verbluffend gemak gewoon bij iedereen weg. En waar na afloop veel van zijn concurrenten hijgend, piepend, knerpend en zuurstofhappend de kleedruimte binnenstrompelden, oogde Bekele zo fris als een hoentje.

Je zou verwachten dat zijn manager Jos Hermens geen kwaad woord over hem wil horen, want met Bekele heeft de Nederlander een tweede atleet van het kaliber Haile Gebrselassie onder zijn hoede. Maar de briljant moet nog flink geslepen worden, meent de oud-atleet, die vooralsnog alleen lovend is over Bekeles kwaliteiten als atleet. ,,Het is Jezus niet, anders zou Bekele ook over water kunnen lopen. Op elke andere ondergrond is hij onverslaanbaar. Hij is slechts 21 jaar, maar heeft al zeven wereldtitels bij het veldlopen op zijn naam staan, is wereldkampioen 10.000 meter op de baan en recentelijk verbeterde hij in Birmingham het wereldrecord 5.000 meter indoor. Vooral met die laatste prestatie heeft hij mijn laatste twijfels over zijn veelzijdigheid weggenomen. Verbazingwekkend zo gemakkelijk als die jongen overal loopt.''

Bekeles fysieke voorsprong dankt hij volgens Hermens aan zijn loopstijl. De manager: ,,Bekele haalt de kracht uit zijn dijen, waar Gebrselassie daarvoor zijn kuiten gebruikt. Daarmee heeft zijn lichaam minder te verduren. Na afloop van de korte cross zaterdag zei zijn fysiotherapeut tegen me: `Het lijkt wel of hij geen inspanning heeft verricht, zo soepel voelen zijn spieren aan.' Bekele is door zijn zware bouw ook bij uitstek geschikt op laagte te lopen. Op de hoogte in Ethiopië is hij relatief in het nadeel, omdat zijn spieren meer zuurstof nodig hebben. Ik was blij dat hij door de bond was vrijgesteld voor de trials, want die werden in een dorp op 2.800 meter hoogte gehouden. Hoe minder belasting in dit olympisch jaar, des te beter het is. Ik had ook liever gezien dat hij in Brussel alleen de lange cross had gelopen. Maar bij de Ethiopische bond wilde men dat niet; daar kijken ze alleen naar medailles.''

Zo stabiel Bekele is als atleet, zo onvoorspelbaar is hij daarbuiten. Althans, voor Hermens, die bepaalde karaktertrekken maar matig kan waarderen. Zoals zijn kritische houding over contracten en geld. ,,Bekele is duidelijk een exponent van een nieuwe generatie'', zegt zijn manager. ,,Als ik Gebrselassie zijn verdiensten voorreken, hoor je hem niet meer. Maar Bekele zeurt voortdurend. Hij blijft maar onderhandelen; er is nooit een eind. En altijd gezeik over geld. Dit weekeinde deed hij moeilijk over de persconferenties die hij maandag in Amsterdam en Praag moet geven, omdat hij in Nederland bij de Fanny Blankers-Koen Games de 5.000 meter loopt en een week daarna in het Tsjechische Ostrava voor de 10.000 meter is gecontracteerd. Ik heb hem gezegd dat het fucking bullschit is en dat hij gewoon zijn contractuele verplichtingen moet nakomen. Hij krijgt 50.000 euro startgeld. Dat is veel geld waar hij best een keer iets voor terug mag doen. En we laten hem niet speciaal overvliegen uit Ethiopië; hij is in Europa. Hij mist één dag, waarop hij toch niet zou trainen. Waar praten we dan over?''

Hermens typeert de Bekele buiten de baan als een egocentrische jongen die zich sterk laat beïnvloeden door zijn omgeving, met name zijn trainer Tolosa Kotu. ,,Het is ikke, ikke, ikke en Haile verslaan, dat houdt hem bezig. Gebrselassie heeft in hoofdstad Addis Abeba twee grote gebouwen gekocht. En dat wil Bekele het liefst overtreffen. Hij kan ook heel naïef zijn. Zoals toen zijn sponsor Nike het contract voor de tweede keer wilde openbreken. Dan wil hij doodleuk overstappen naar Adidas, omdat iemand van die firma tegen hem heeft gezegd: `Gebrselassie zit bij ons, waarom kom jij niet?' Maar Bekele beseft niet dat hij helemaal niet onder het nog twee jaar doorlopende contract van Nike uit kan.''

Het grote gevecht tussen Bekele en Gebrselassie zal plaatshebben bij de Olympische Spelen in Athene, waar beiden hun zinnen op de 10.000 meter hebben gezet. Niet conform de wens van Hermens, die liever had gezien dat Bekele de 5.000 loopt om Gebrselassie niet dwars te zitten. ,,We doen er alles aan om Gebrselassie nog een keer fysiek klaar te stomen voor de 10.000 meter, waarna hij bij de Spelen van 2008 in Peking de marathon zal lopen'', vertelt Hermens, die terdege beseft dat Gebrselassie het waarschijnlijk zal moeten afleggen tegen Bekele. Dat heeft ook met de aard van diens blessure te maken. De pijn in zijn lies hindert Gebrselassie bij een sprint, waarmee hij zo vaak succesvol is geweest.