Met de hakken over de sloot

President Chen Shui-bian van Taiwan heeft gisteren op het nippertje gewonnen. Maar de uitslag is zo ongewis dat de politieke onrust op het eiland er alleen maar door wordt gevoed. Peking kan tevreden toekijken.

De regering van Taiwan heeft gisteren opgeroepen om op politieke bijeenkomsten op straat geen megafoons meer te gebruiken en geen vuurwerk af te steken, want dat kan alleen maar verder bijdragen aan de grote onrust die nu al in het land heerst.

Nadat vrijdag een aanslag werd gepleegd op president Chen Shui-bian van de Democratische Progressieve Partij (DPP) en zijn vice-president Annette Lu, verzekerde de zittende presiden zich gisteren op het nippertje van zijn herverkiezing voor een tweede termijn. De inwoners van Taipei bekeken het tellen van de stemmen gisteren niet alleen op grote televisieschermen in het centrum van de stad, ook voor de ramen van de vele electronicawinkels die Taipei rijk is, hadden zich drommen geïnteresseerden verzameld om de tellingen op de geëtaleerde televietoestellen te volgen . De uitslagen van de tellingen in de verschillende delen van Taiwan werden vrijwel direct op tv uitgezonden, en er waren genoeg momenten waarop Chen's tegenstander, Lien Chan van de KMT, aan kop lag.

Uiteindelijk bleek dat Chen net 50,1 procent van de stemmen heeft binnengehaald; zijn voorsprong op Lien bedraagt nog geen 30.000 stemmen. Vrijwel meteen na het bekend worden van dat resultaat, verklaarde de leider van de KMT (Kwomintang) dat hij de uitslag niet accepteert. Hij voert daarbij niet zozeer aan dat het verschil in stemmen te gering is, maar hij zegt vooral dat de omstandigheden waaronder de aanslag op Chen en Lu vrijdag plaatsvond zo onduidelijk zijn, dat er genoeg reden is om de uitslag ongeldig te verklaren. Daarmee lijkt hij te insinueren dat de partij van Chen mogelijk zelf de schietpartij in scène heeft gezet, om zo de sympatie van de laatste zwevende kiezers te winnen en de uitslag naar haar hand te zetten.

,,Wat een onzin allemaal. De KMT kan gewoon niet tegen haar verlies, en daarom verzinnen ze nu dit soort argumenten'', zei een oudere aanhanger van Chen gisteren, terwijl hij een groen verkiezingsvlaggetje uit het dashboardkastje van zijn auto tevoorschijn haalde.

Als men vraagt naar het motief en de dader(s) van de aanslag, waarover tot dusver niets bekend is, slaat iedereen wild aan het speculeren. Direct na de aanslag vertelt een vrouw op een scooter bij een benzinestation dat ze zeker weet dat Chen de hele aanslag zelf heeft beraamd. Een andere scooterrijdster is het daar helemaal niet mee eens. Zij denkt juist dat de KMT een huurmoordenaar afkomstig uit de Volksrepubliek China heeft gevraagd om Chen en (vice-precident) Lu tegen betaling om het leven te brengen. ,,Zo zijn de manieren van de KMT. Dat soort dingen deden ze vroeger ook altijd, toen ze nog de alleenheerschappij over Taiwan hadden'', zegt de vrouw.

Dat er veel onderlinge achterdocht is, blijkt ook uit het feit dat gisteren meteen foto's op televisie werden getoond van de geschonden buik van de president om te laten zien dat hij wel was geraakt, maar geen ernstige verwondingen had opgelopen. Kennelijk was het zonder dat aanschouwelijke bewijs moeilijk om dat deel van de bevolking dat Chen niet steunt, ervan te overtuigen dat de regering niet zomaar een verhaaltje had verzonnen rond de aanslag.

De straten rond het verkiezingshoofdkwartier van Chen in het centrum van de Taiwanese hoofdstad Taipei waren bij het bekend worden van de uitslag afgeladen met joelende en toeterende Chen-aanhangers. Ze zijn blij en geëmotioneerd, sommigen loopt de tranen over de wangen. Maar als bekend wordt dat Lien de uitslag niet accepteert, lopen de spanningen op. De overheid roept de bevolking op om kalm te blijven.

De aanhangers van de DPP hebben hun gezichten groen beschilderd met afbeeldingen van Chen, en sommige mensen hebben een groot cijfer 1 op hun gezicht gezet. Zij hebben hun duim groen gemaakt om die enthousiast omhoog te steken naar iedereen die het maar wil zien.

Chen-aanhangers zijn al de hele week veel openlijker enthousiast dan de aanhangers van de oppositiekandidaat Lien. De aanhangers van de KMT lijken zich soms een beetje te schamen voor hun politieke voorkeur. Pas na enig aandringen, zeggen ze op wie ze stemmen. Misschien willen ze niet worden gezien als 'lafbekken' die niet voor een democratische Taiwan durven op te komen.

Maar winnaar Chen krijgt het nog moeilijk. Niet alleen omdat de verkiezingsuitslag nu wordt aangevochten, maar ook omdat het door hem zo sterk gepropageerde referendum over versterking van de Taiwanese defensie is mislukt. De vereiste opkomst van 50 procent werd net niet gehaald, waardoor de uitslag ongeldig is.

China zal daar alleen maar blij om zijn. De regering in Peking heeft zich namelijk hevig verzet tegen het organiseren van het referendum, omdat het de weg zou openen naar een formele afhankelijkheidsverklaring van Taiwan in de toekomst. Misschien dat China daarom toch vrede kan hebben met de herverkiezing van president Chen, hoewel hij in Peking's ogen met zijn onafhankelijkheidsstreven een van de ergste vijanden van de Volksrepubliek China is.