Hardlopers staan stil bij prinses

In de Haagse binnenstad hangen de vlaggen halfstok. Duizenden hardlopers staan stil bij het overlijden van prinses Juliana.

Terwijl de duizenden lopers in de startvakken staan, richt directeur marketing en evenementen Peter Reijntjes zich zaterdagmiddag even voor half drie via de microfoon tot de deelnemers. De wind giert over de Lange Vijverberg in Den Haag als de hardlopers collectief een minuut stilte in acht nemen. Toeschouwers en deelnemers houden hun adem in ter nagedachtenis aan prinses Juliana, totdat Reijntjes zich weer via de luidsprekers tot hen richt. ”Bedankt, klaar voor de start, af!”, roept hij. Een luid applaus klinkt op en de halve marathon van Den Haag, de City-Pier-City loop, gaat van start.

Op de dag dat prinses Juliana overlijdt, staat de Haagse binnenstad in het teken van een halve marathon. De Hofstad, die bij andere 'koninklijke' gebeurtenissen honderden dagjesmensen trekt, biedt dan ook een wat onwerkelijke aanblik.

Woordvoerder Nick Kouwenhoven van de wedstrijd vertelt. ”Vanmorgen hebben we nadat we van het overlijden hoorden direct overlegd met burgemeester Deetman en afgesproken dat we de loop door moesten laten gaan. Er zijn toch duizenden mensen op weg nou de stad, dan kun je niet meer afblazen.” Op verzoek van de sponsors zijn de reclameuitingen bij start en finish weggehaald. Ook is besloten de traditionele kanonschoten aan het begin van de wedstrijd achterwege te laten en zijn de festiviteiten, zoals een optreden van de Clarks ”uit piëteit met de prinses geschrapt”.

Loopster Linda Elsnerus (46) uit Amsterdam is blij dat de loop is doorgegaan, ”Je hebt er toch voor getraind”, maar had het ook begrepen als die volledig was afgelast. ”Die minuut stilte voor de start was wel indrukwekkend, dan sta je toch wel even stil bij prinses Juliana”, zegt ze. D. Boedhoe (47) uit Delfgouw vindt de uitgeklede versie van de loop maar ”saai”, maar heeft wel begrip voor de keuze van de organisatie. ”Het is logisch, je moet wel wat voor zo'n vrouw overhebben”, zegt hij. Jan Toscani is betrokken bij de kinderloop, die 's ochtends al werd gehouden. Als medewerker van Plan Nederland sponsort hij de shirts van een grote groep kinderen. ”Het was wel vervelend voor ze dat ze nu niet geschminkt konden worden en dat het optreden van Bobby en Ernst niet doorging”, zegt hij.

[Vervolg DEN HAAG: pagina4]

PUBLIEK

Lieve prinses Juliana, hartelijk dank

[* Vervolg van pagina 1]

Hardloper Marten Smorenburg (33): ”Het was niet echt mijn koningin, meer de koningin van de veertig plussers. Maar we hebben net wel even een oranjebittertje gedronken bij café Juliana's op de Plaats.”

Enkele straten verder aan het Noordeinde, hebben veel winkeliers hun vlaggen halfstok gehangen. In de straat die grenst aan het werkpaleis van koningin Beatrix, hadden de oranjes veel 'hofleveranciers'. Het publiek lijkt zich weinig aan te trekken van het overlijden van de prinses. Bij het paleis van de koningin is het stil. Een enkeling houdt even stand en kijkt naar de vlag met zwarte wimpel die vanaf het dak wappert. Geen bloemen, geen briefjes, geen betuigingen.

”Het is ook een slechte dag voor de binnenstad”, zegt Bijan Azami, eigenaar van brillenzaak Azami op de hoek van de Heulstraat en het Noordeinde. Vanuit de winkel kijk je recht op het paleis. ”De echte oranjeklanten komen met de auto, maar die komen vandaag de stad niet eens in vanwege de marathon”, zegt Azami. Hij heeft 's morgens om tien uur, toen hij van het overlijden van de prinses vernam, de gevel van zijn winkel behangen met een lang rood-wit-blauw banier, afgezet met zwarte rouwlinten.

Bij Soestdijk is het noodweer. De vlag in top met zwarte wimpel is om de vlaggenstok gedraaid. Het regent en het waait zo hard, dat de dranghekken op de weg voor het paleis omwaaien. Het is zaterdagmiddag half vijf. Bij het toegangshek staat een lange man van middelbare leeftijd, met een grote paraplu. J. van der Worp, voormalig bestuurslid van VNO-NCW. Hij woont in Soest en neemt afscheid van zijn koningin. ”Eind jaren zeventig ontmoette ik koningin Juliana tijdens de nieuwjaarsrecepties op het Paleis op de Dam. Ze speelde geen majesteit, ze was hartelijk, ontvankelijk, ze voelde je aan.” Hij typeert haar als het ”vrouwelijke equivalent van Willem de Zwijger: moeder des Vaderlands. De huidige koningin is een geëngageerde, intellectuele manager”, zegt Van der Worp. Had zij gevoel voor de werkgevers in een tijd van polarisatie? ”Onze gesprekken gingen over een maatschappelijke wereld. Alles wat betrekking had op economische bloei, had haar aandacht. Dus ook werkgevers.” Hij is een moment stil .

Tientallen mensen zijn naar het paleis gekomen om de laatste eer aan prinses Juliana te bewijzen. In het tuinhek zijn honderden bossen bloemen gestoken, meestal tulpen of rozen, met zoete kaarten eraan bevestigd. In keurig handschrift is geschreven: 'Lieve prinses Juliana, hartelijk dank voor alle jaren dat u onze koningin was. We houden u in herinnering als een fijn mens'. Tegen het tuinhek staan een verkenner en een rowan, de verkenners van zestien jaar en ouder van scoutinggroep Hopman Wessel in Baarn. De dochters van prinses Juliana waren in hun jeugd lid van de scouting. Vanwege die bijzondere band heeft de RVD de scoutinggroep gevraagd dezer dagen te posten bij het paleis. Dat vindt rowan Martin Warmer (17) mooi. Hij heeft pas op het Baarns Lyceum een werkstuk gemaakt over prinses Juliana. ”Ze heeft een plekje in mijn hart, ze was zo controversieel.” Van der Worp loopt weg. Hij neemt zijn bloemen mee, voor morgen, op Paleis Noordeinde in Den Haag.