Winkelen als kunst

De relatie tussen popmuziek en de `hogere' kunsten is er eentje vol dynamiek. De rol van de art schools op de Britse pop vanaf de vroege jaren zestig moet niet onderschat worden, terwijl aan de andere kant van de oceaan Andy Warhol in de Velvet Underground een ideaal, muzikaal voertuig vond voor zijn ideeën over kunst. Ondanks de enorme invloed van zulke bands is vanuit de popwereld altijd met enig argwaan gekeken naar dat rare, pretentieuze kunstwereldje, zeker als die pretenties de plek van het eerlijke werkmanszweet dreigen over te nemen.

In het huidige tijdperk is het besef dat pop net zo goed, of eigenlijk veel meer, gaat over ideeën en concepten als over het zo ambachtelijk mogelijk neerzetten van de noten, inmiddels wel doorgedrongen. Dat geldt natuurlijk in heel sterke mate voor de videoclip, dè manier voor ambitieuze kunstacademie-verlaters met gevoel voor computervormgeving om ook een rol te spelen in het popmuziek-industriële complex. Maar hoewel het niemand ontgaan kan zijn dat Franz Ferdinand druk met constructivistische beelden in de weer is, nadat het clipje van `Take Me Out' tweemaal achtereen in deze rubriek werd besproken, wordt de relatie met de kunstenwereld meestal niet hardop besproken.

Maar dan zijn er Chicks On Speed, het internationaal samengestelde damestrio dat het absoluut niet van muzikale subtiliteit moet hebben maar druk in de weer is met performance-kunst en mode. Met mensen die zingen: ,,Shopping is a cultural activity'' kan het kunstenveld wel uit de voeten. In de clip van `Wordy Rappinghood' neemt de groep zichzelf en haar positie danig op de korrel. Het meest in het oog springend is het uitgebreide en al vaker hergebruikte beeldcitaat uit het oer-clipje bij `Subterranean Homesick Blues' van Bob Dylan, een van die filmpjes die als voorvader van de videoclip mag gelden. In plaats van citaten uit het nummer in kwestie, zoals in het origineel, staan er niet-verwante woorden en kreten op de grote vellen papier die een voor een op de grond gekieperd worden, en ja, ergens komt ook het woord `art' voorbij. Intussen hangen de dames in hun zelfgemaakte, papieren couture rond in verfbespatte galerieën.

De creativiteit is in ieder geval niet in de muziek gaan zitten: het nummer zelf is een amper bijgewerkte versie van een dik twintig jaar oude hit van Tom Tom Club. Dat was een bijbaantje van de ritmesectie van de Talking Heads, een van de meest beroemde voorbeelden van pretentieuze kunstacademiepop. De ironie was dat het paar Chris Frantz en Tina Weymouth, bevrijd van de ideeëndwang van TH-voorman David Byrne, met het vrolijke, pretentieloze en van een onzinrefrein voorziene `Wordy Rappinghood' een grotere hit scoorden dan de Talking Heads ooit deden, waarmee ze doeltreffend commentaar leverden op de dynamiek tussen kunst en pop.