Timman?

Na drie jaar won Jan Timman (52) in Reykjavik weer een schaaktoernooi. Is de grootmeester, in 1982 tweede op de wereldranglijst, te vroeg afgeschreven?

Loek van Wely, Nederlands schaakkampioen: ,,Voor het spelen van mooie, interessante partijen moet je Timman niet afschrijven. Maar hij zal niet meer de nummer twee van de wereld worden. Op het Corus-toernooi kan hij goed meekomen, mits hij het volhoudt en de concentratie kan vasthouden. Daardoor kwam hij de laatste jaren in problemen. Bij het laatste Corus-toernooi heeft hij minder gekregen dan verdiend. Maar meer krijgen dan je verdient is ook een kunst. Timman heeft geen schaaktechnisch probleem maar een `energieprobleem'. Ik heb de indruk dat hij zijn leven weer op orde heeft. Daar kan hij energie uit putten. Een terugkeer naar de wereldtop? We moeten niet denken aan de wederopstanding van Jezus.''

Daniël Stellwagen, 17-jarig schaaktalent en kandidaat-grootmeester: ,,Als Timman nog een toernooi kan winnen, is het onterecht om hem af te schrijven. Hij speelt nog heel goed en heeft veel ervaring. Bij het Corus-toernooi kwam hij dit jaar meestal goed te staan in de partijen, maar het zat niet mee. Ik weet niet of hij terug kan keren aan de top. Ik ken zijn plannen niet. Aan zijn schaakkwaliteiten ligt het in elk geval niet.''

Lex Jongsma, sinds 1971 schaakmedewerker De Telegraaf: ,,Ik speculeer niet over een comeback van Timman tot hij zijn tweede toernooi wint. Het is niet onmogelijk, maar Timmans carrière heeft de laatste jaren veel downs gekend. Zijn leeftijd en levensstijl spreken een comeback ook tegen. De Russen gaven hem eind jaren '70 al geen schijn van kans ooit wereldkampioen te worden. Talent heeft hij zeker, maar zijn karakter zit tegen. Als het goed gaat, toont hij een overvloed aan optimisme. Gaat het mis, dan volgt een stortvloed van verdriet. Gebeurt dat twee keer, dan is een toernooi voor Timman in feite voorbij. Dat is het verschil met de Russische gestaalde kaders, die ook wisten te winnen als ze minder speelden.''

Tim Krabbé, schaker en schrijver: ,,Timman is nog altijd heel goed, maar het is geen Linares (meest prestigieuze schaaktoernooi, red.) dat hij gewonnen heeft. Een comeback naar de toptien haalt hij niet, want de gemiddelde leeftijd is daar niet hoger dan in een voetbalelftal of wielerploeg. Schaken is een echte sport geworden. Voor een schaker ouder dan vijftig jaar is een plaats in de toptien zo goed als onmogelijk. Timmans schaakinzicht is enorm groot, maar hij heeft te weinig wedstrijdkracht en energie om een hele partij te kunnen blijven doorrekenen. Ik heb zelf aan wielrennen gedaan en weet dat een zware toernooipartij van vijf uur, door het denken en concentreren, vermoeiender is dan een amateurcriterium van twee uur.''

Gert Ligterink, Nederlands schaakkampioen 1979, ploeggenoot Timman in Nederlands team, schaakmedewerker de Volkskrant: ,,Ik heb Timman nooit echt afgeschreven, want zijn inzicht en liefde voor het schaakspel zijn ongebroken. Een toernooi als Reykjavik kan hij nog goed aan, maar het grote werk zoals het Corus-toernooi met dertien ronden duurt voor Timman te lang. In Wijk aan Zee begon hij dit jaar verdienstelijk, maar daarna kwam hij in problemen. Een terugkeer naar de wereldtop zie ik niet gebeuren. Door vermoeidheid en concentratieproblemen is het voor Timman moeilijker. Topschaken is tegenwoordig een young men's game.''

Jeroen van den Berg, directeur Corus-schaaktoernooi: ,,Wij hebben Timman niet afgeschreven en hem dit jaar uitgenodigd in Wijk aan Zee, hoewel hij vorig jaar erg slecht had gespeeld. Wij zijn ons bewust van de grote waarde van Timman voor het Nederlandse schaken. Hij werd dit jaar weer laatste, maar inhoudelijk speelde hij veel beter. We zagen weer iets van de oude Timman. Ik las dat hij gestopt is met roken en drinken. Aansluiting bij de subtop is mogelijk, maar boven de vijftiende plaats wordt het moeilijk. De concurrentie is jong en sterk en voor Jan gaan de jaren tellen. Hij kent de weg op internet niet zo goed. Voor moderne topschakers is de computer een noodzakelijk hulpmiddel.''