Ook dieren hebben homeopathie nodig

Dieren hebben baat bij bloesemtherapie en homeopathie, doceren HBO-opleidingen voor veterinaire natuurgeneeskunde. Allemaal flauwekul, zegt de Vereniging tegen de Kwakzalverij.

Acht jonge vrouwen staan in de stal en kijken naar Nelleke Deen, docent `bewegingsleer en massage'. Zij demonstreert hoe je gewrichten van paarden onderzoekt op afwijkingen. ,,Pas op je veiligheid, blijf buiten het slagveld.' Het paard Geena laat zich na enig tegenstribbelen bij de voorbenen pakken, waarbij blijkt dat delen van het rechterbeen iets minder flexie vertonen dan van het linkerbeen. ,,Dat is voor mij reden om te gaan meten', zegt Nelleke. Ze pakt de gradenboog en meet vijftien graden verschil. ,,En nu jullie', zegt ze tegen de studenten.

Plaats van handeling is Silverlinde, een vijfjarige opleiding voor veterinaire natuurgeneeskunde, gevestigd op landgoed Yzer Hek in Breda. Silverlinde leidt studenten op tot diergeneeskundige ,,op holistische basis': een vijfjarige beroepsopleiding op HBO-niveau, een tweejarige cursus veterinaire natuurgeneeskunde en een driejarige opleiding alternatieve therapie voor dieren. Er worden reguliere medische vakken gegeven, maar ook gedragsleer, voedingsleer, kruidenkunde, aromatherapie, homeopathie en bloesemtherapie.

De school is begonnen in 1998 en heeft ongeveer honderd studenten. Buiten scharrelen kippen en pauwen, meisjes borstelen hun paard en rijden er rondjes op. Binnen liggen folders, te koop zijn biologische eieren en ,,essentiële oliën' uit geranium, knoflook en mandarijn.

Drijvende kracht achter Silverlinde is Margriet Cremers-Dudok van Heel, een bekend publiciste over veterinaire natuurgeneeskunde. In een verlaten klaslokaal legt zij uit wat de filosofie voor natuurlijke diergenezing is. ,,Wij werken in aanvulling op, ter ondersteuning van, en soms ter vervanging van de reguliere dierenarts. Soms moet je vooral geen natuurgeneeskunde toepassen, bijvoorbeeld als een dier longontsteking heeft, want natuurlijke genezing vergt tijd en in die tijd kan er schade aan de gezondheid ontstaan. Maar bij veel andere aandoeningen kunnen wij goed werk doen.'

Silverlinde kijkt ,,breder dan de reguliere dierenarts', zegt Cremers-Dudok van Heel. ,,Als een dier last heeft van een onregelmatige spijsvertering, stelt de dierenarts een diagnose en geeft een prik. Wij werken verder aan de oorzaak van die klacht. Komt het omdat het paard slecht wordt gereden, daardoor zijn rug ontziet en er spanning op de buik ontstaat? Heeft het te maken met het onvermogen om zich aan te passen aan drie voederingen per dag, terwijl een paard erop is ingericht voortdurend kleine hapjes te eten?' De eerste afgestudeerden van Silverlinde hebben inmiddels een eigen praktijk. Binnenkort volgen ook afgestudeerden van de Academie voor Natuurlijke Geneeswijzen Noord-Nederland in Meppel.

De eerste aan Silverlinde afgestudeerde natuurdiergeneeskundige op HBO-niveau was Nicolette Bloemendaal. Ooit studeerde ze Japans, maar nu behandelt zij, naast haar werk in een dierenasiel, honden en katten. ,,Kijken naar het gehele dier, lichaam en geest, geplaatst in de context van baas en omgeving', is haar uitgangspunt.

Er bestaat felle kritiek op de alternatieve diergeneeskundigen, afkomstig van de Vereniging tegen de Kwakzalverij. De vereniging heeft onlangs aangedrongen op maatregelen tegen de opleidingen. ,,De natuurgenezers hebben onvoldoende kennis van de reguliere diergeneeskunde om verantwoord te kunnen diagnosticeren en behandelen. Dit zijn bovendien handelingen die middels de Wet op de Uitoefening van de Diergeneeskunde (WUD) zijn voorbehouden aan dierenartsen', aldus een persverklaring.

Sjeng Lumeij, bestuurslid van de Vereniging tegen de Kwakzalverij en hoofddocent aan de Utrechtse faculteit Diergeneeskunde: ,,Wij hebben de hoogste veterinaire ambtenaar van het ministerie van LNV al eerder onze zorgen kenbaar gemaakt. Hij heeft toen gezegd dat er niets aan te doen valt, je mag opleiden wat je wilt. Je mag dus wel zakkenrollers opleiden, maar pas als ze gáan zakkenrollen kun je ze aanpakken. Uit het rapport van de Inspectie over de dood van Sylvia Millecam is gebleken dat er een wildgroei is ontstaan aan alternatieve humane genezers. We moeten voorkomen dat zoiets ook in de diergeneeskunde ontstaat.'

Er is een breed palet aan veterinaire natuurgenezers in Nederland. Sommigen werken met handoplegging en reiki, anderen zweren bij een bloesemtherapie ontwikkeld door de Engelse arts Edward Bach, die ontdekte dat de trillingen van bloesems kunnen bijdragen aan het herstel van de emotionele disbalans bij mens en dier. Welke bloesem wordt gebruikt, hangt af van de aard van het dier. Cursussen in deze bloesemtherapie worden in het hele land gegeven, onder meer door Betty Mercey en haar bureau Ho-Res Animal Healing. Ho-Res staat voor Hoop en Respect. ,,De bloesems kunnen de mens en dier terug in balans brengen. Dat dieren daarbij niet kunnen vertellen waar die disbalans precies zit, lijkt een nadeel. Je bent afhankelijk van wat de eigenaar vertelt. Maar het is ook een voordeel dat dieren niet kunnen simuleren, het is dus altijd duidelijk of een therapie aanslaat', vertelt Betty Mercey.

In Zeeuws-Vlaanderen is de praktijk gevestigd van Monique Hendriks, die een korte, schriftelijke cursus heeft gevolgd bij het instituut Sorag. Zij laat cliënten een lange vragenlijst invullen alvorens zij het dier in haar `Praktijk Parcival' zelf uitgebreid bekijkt, tegen 25 euro per consult. Met veel plezier vertelt zij over enkele resultaten: een moeilijk lopende, dertienjarige hond die op de reuk zelf een massageolie uitzocht en die ,,als een andere hond' nog ruim twee jaar heeft kunnen leven; een paard dat getraumatiseerd was na een aanrijding door een auto en dat dankzij handopleggingen weer wedstrijden loopt; haar eigen kat die zij eveneens door strijken afhielp van een verlamde staart. Monique Hendriks: ,,Veel mensen hebben van alles geprobeerd bij de reguliere dierenarts en komen dan bij mij. Ik ben hun laatste strohalm. En soms kan ik het dier nog wat tijd van leven geven.'

Het is de Vereniging tegen de Kwakzalverij allemaal een gruwel. Sjeng Lumeij: ,,Natuurdiergeneeskunde is geen op bewijs gebaseerde wetenschap. Het is allemaal flauwekul. Onlangs is een homeopaat door het tuchtcollege veroordeeld wegens het toebrengen van onherstelbare schade aan een kreupel paard, dat door hem in de peesschede van de voorbenen was ingespoten. Er zijn mensen die op televisie met dode huisdieren praten. Alternatieve geneeswijzen schaden altijd: er treden bijwerkingen op, er wordt valse hoop gewekt, er is financiële schade, en reguliere behandelingen worden net als bij Sylvia Millecam aan dieren onthouden.'

De verwijten zijn onterecht, menen de natuurgenezers. Velen haasten zich te zeggen dat er veel wordt overlegd met dierenartsen. Nicolette Bloemendaal: ,,De diagnose van de dierenarts is en blijft belangrijk en ik zal een dier waarbij ik twijfel, altijd naar de dierenarts sturen.' Ook bij Silverlinde komt steevast de dierenarts langs.

Margriet Cremers-Dudok van Heel: ,,Er moeten geen kwakzalvers aan dieren zitten. Dat ben ik met de vereniging eens. Het probleem is alleen wat je onder kwakzalvers verstaat. Is dat iedereen die geen diergeneeskunde aan de universiteit heeft gestudeerd? Iemand die niet met reguliere medicijnen werkt? Nee. Er is meer. Dat je geluiden niet kunt zien, betekent niet dat ze er niet zijn. Liefde en haat zijn ook niet altijd zichtbaar, maar ze zijn er wel, zoals je merkt als je een kamer binnenkomt waar zojuist ruzie is geweest. En dat de resultaten niet altijd op bewijs zijn gebaseerd, betekent niet dat ze er niet zijn.'

Veel aandoeningen bij dieren zijn terug te voeren op de relatie met de mens, daarvan zijn de natuurgenezers overtuigd. Bloemendaal: ,,Er zijn mensen die klagen dat hun kat de bank openkrabt en vermoeden dat die kat zoiets doet uit woede of jaloezie op de eigenaar die de hele dag weg is. Terwijl het gewoon een instinct is.'

Cremers-Dudok van Heel publiceerde onlangs een boek over de invloed van domesticatie op dieren. Ze zegt: ,,Domesticatie leidt tot aanpassingsproblemen bij individuele dieren. Koeien worden overbelast en krijgen daardoor vaker uierontsteking. Daar kunnen wij bij helpen. Wij moeten hun conditie in de gaten houden. Net zoals wij mensen dat moeten doen. Toen wij nog bessen plukten en herten schoten, hoefden we niet op onze gewrichten te letten. Maar nu we achter computers zitten, moet dat wel.'

Gerectificeerd

Dieren

Het fotobijschrift bij het artikel Ook dieren hebben homeopathie nodig (20 maart, pagina 2) vermeldt docente Nelleke Deen en het paard Geena. Afgebeeld zijn echter de directeur van de opleiding voor natuurdiergeneeskunde Silverlinde, Margriet Cremers-Dudok van Heel, en een niet nader genoemd paard.