Lekker vet eten en toch afvallen

Het boek `Dr. Atkins nieuwe Dieetrevolutie' is een bestseller. Bij het Haagse restaurant Voor de Wind gaan Atkins-afslankers zich onbeperkt te buiten. Monique Snoeijen over de hype van afvallen met vet.

Wie zegt dat lijnen hongeren is? Niet Gert Barnhoorn van restaurant Voor de Wind in de jachthaven van Scheveningen, dat sinds vier maanden speciale gerechten voor Atkins-afslankers op de kaart heeft staan. Bestel bij hem als voorgerecht een taartje van Hollandse garnalen met truffelmayonaise, neem lamsrack uit de oven met rozemarijnjus en gevulde paddestoelen als hoofdgerecht en eet als toetje een chocoladeparfait met romige vanillesaus. En ga dan heerlijk voldaan naar huis in de stellige overtuiging dat u goed bezig bent. ,,Ik begrijp niet dat ik het enige restaurant in Nederland ben met een Atkins-kaart'', zegt Barnhoorn.

Het dieet van de Amerikaanse arts Robert Atkins is inmiddels ook in Nederland opnieuw een rage. Van het boek Dr. Atkins'nieuwe Dieetrevolutie zijn inmiddels 50.000 exemplaren verkocht, van een Een leven lang Atkins 30.000 en 15.000 van Atkins' dieetdagboek.

Zo werkt het Atkins-dieet: door koolhydraten (suikers en wit meel) uit de voeding te schrappen en wel vet te eten, schakelt het lichaam over van koolhydraatverbranding naar vetverbranding. Daardoor stabiliseert de bloedsuiker en verdwijnt het hongergevoel. Om het lichaam te laten overschakelen op vetverbranding moet in de eerste fase van het dieet veel (vet) vlees worden gegeten en geen groenten en fruit. In een latere fase moet de diëter op zoek gaan naar zijn eigen ideale koolhydratenniveau. Aldus dokter Atkins.

Toen Atkins in de jaren zeventig zijn Dr. Atkins Dieet Revolutie schreef, was dat meteen een succes. Miljoenen Amerikanen volgden zijn voedingsleer. Intussen werd hij verguisd door de medische gevestigde orde. Het vette dieet zou slecht zijn voor nieren en cholesterol. Atkins bleef zijn theorie verder uitwerken en in 1992 verscheen de `volledig herziene versie' Dr. Atkins Nieuwe Dieet Revolutie. Die stond vijf jaar lang op de The New York Times bestseller-lijst. Hollywood sterren als Demi Moore, Renee Zellweger, Jennifer Lopez, Brad Pitt, en Jennifer Aniston zworen de koolhydraten af. En Unilever heeft in de Verenigde Staten onlangs een serie `low carb'-producten (met een laag koolhydraatgehalte) op de markt gebracht met onder meer pindakaas en sladressing die goed passen in een Atkins-dieet.

De protesten uit de medische wereld zijn inmiddels afgezwakt. ,,Het Atkins-dieet is een manier om gewicht te verliezen'', zegt Patricia Schutte van het Voedingscentrum, ,,en een gezond gewicht vinden wij erg belangrijk''. Maar verder hangt het volgens haar van de ,,individuele invulling'' af of het dieet ook op de lange termijn gezond is. ,,Als je het dieet echt puur op de letter volgt, dan krijg je te weinig fruit en te veel verzadigde vetten binnen.'' Er is nog geen langetermijnonderzoek naar het Atkins-dieet gedaan, maar serieuze onderzoeken ondersteunen de theorie.

GLAD STOEPJE

Vorige maand leek Atkins – een jaar na zijn dood (april 2003) – toch nog ontmaskerd te worden. The Wall Street Journal citeerde uit een gerechtelijk medisch onderzoek naar zijn dood. Atkins overleed in april vorig jaar nadat hij was gevallen op een gladde stoep. Uit het medisch onderzoek bleek dat Atkins op het moment van zijn dood 117 kilo woog; bij een lengte van 1.82 betekent dat dat hij aan vetzucht leed. Bovendien had hij hartklachten. De weduwe Atkins was woedend: de hartklachten van haar man waren te wijten aan de gevolgen van een virusinfectie en hadden helemaal niets met zijn dieet te maken. Dat hij aan het einde van zijn leven zo zwaar was, kwam omdat hij – toen hij na de val in coma lag – veel vocht had vastgehouden.

CHOCOLADEPARFAIT

Intussen zitten in restaurant Voor de Wind moeder en dochter Renée Rooijakkers (43) en Myrthe Wolsink (17) achter de chocoladeparfait met vanille-ijs. Ze vieren dat ze een half jaar het Atkins-dieet volgen. ,,Ik was bijna diabeet'', zegt Rooijakkers die een beautycentrum ,,runt''. ,,Ik vocht elke dag tegen twee hypo's (een extreem lage bloedsuiker, MS). Mijn maag/darmkanaal was geïrriteerd en mijn zenuwuiteinden waren overprikkeld. Ik was constant in een overspannen staat. Mijn hele wezen was uit balans.''

Ook dochter Myrthe, die ,,een flink lijnverleden heeft'', had allerlei kwaaltjes. ,,Hoofdpijn, buikpijn, mijn eten viel nooit goed. Nu is de hemel geklaard. Als ik me aan de regels houd, eet ik zonder honger en kom ik niet aan.'' Haar gewicht wil ze niet noemen, ,,maar ik heb een body mass index van 18,1''. (De body mass index is een index voor een gezond gewicht en wordt berekend door het gewicht in kilo's te delen door het kwadraat van de lichaamslengte in meters. Een BMI beneden de 20 staat voor ondergewicht.) Moeder Renée weegt 95 kilo. ,,Maar ik volg dit dieet niet om af te vallen. Ik raak namelijk heel langzaam kilo's kwijt. Als ik drie weken vast, kom ik nog aan. Maar ik voel me gewoon veel beter met Atkins. Het lijkt ook wel alsof mijn hersenen sneller werken.''

Op het internet-forum waar moeder en dochter lid van zijn (www.atkinsdieet.isgezond.nl) hebben ze verhalen gelezen van mensen die ,,na Atkins'' zijn gestopt met het slikken van antidepressiva, slapelozen die weer kunnen slapen en migrainepatiënten die geen aanvallen meer hebben. ,,Ik begrijp niet dat de overheid dit dieet niet propageert'', zegt Rooijakkers.

`Toch zal het nog wel even duren voor eieren met spek als goed ontbijt wordt aangeprezen', staat op de achterkant van de menu-kaart van Voor de Wind. `Ten onrechte.' Overigens verschijnt in het najaar – op veler verzoek – een vegetarisch kookboek à la Atkins.