In het Frans rijmt verkiezing op afstraffing

De Franse premier Raffarin was aan de vooravond van de regionale verkiezingen van morgen opvallend snel met de publicatie van een terroristische dreigbrief.

Toen `dienaren van de machtige en wijze Allah' vorige week een dreigbrief stuurden naar de Franse overheid, maakte premier Jean-Pierre Raffarin dat onmiddellijk bekend. Daarmee volstond hij niet. Hij herhaalde nadrukkelijk en opvallend vaak dat hij zijn landgenoten ,,in alle openheid en eerlijkheid'' van de gevaren van deze tijd op de hoogte wilde houden. Hij zei dat zelfs zo vaak, dat het begon te irriteren, temeer daar de brief hem bereikt had via de redacties van de kranten Le Parisien en Le Monde.

Het was niet de enige bron van ergernis. De adjunct-hoofdredacteur van Le Monde schreef dat Raffarin de indruk wekte politiek garen te willen spinnen bij de terroristische dreiging. De krant zelf had het `nieuws' juist achtergehouden om eerst de authenticiteit van de dreigbrief te kunnen onderzoeken. Dat zou men ook van de overheid mogen verwachten; over de nog onopgeloste afpersing door een zich AZF noemende groepering verzocht dezelfde overheid de media onlangs nog juist het zwijgen te bewaren.

Raffarins openheid (,,een voorwaarde voor vertrouwen'' zoals hij er zelf hoopvol bij zei) leek, zo luidde de beschuldiging, verdacht veel op een demonstratie van morele zuiverheid, tegen de achtergrond van de afstraffing door de Spanjaarden van de leugenachtige premier Aznar en zijn partij – tot haar val nog een lichtend voorbeeld voor de eveneens rechtse Raffarin, er moest dus afstand worden genomen. Raffarin zaaide eventueel onnodige paniek, omwille van de kiezersgunst. Er worden, morgen en volgende week zondag, ook in Frankrijk verkiezingen gehouden.

Regionale verkiezingen.

Hartstocht wekken ze niet. Volgens peilingen zou bijna de helft van de kiezers niet van plan zijn de gang naar de stembus te maken. Dat is geen prettig vooruitzicht. In april 2002 haalde Jean-Marie Le Pen, leider van het extreem-rechtse Front National, de tweede ronde van de presidentsverkiezingen vooral dank zij de lage opkomst. Hoewel Le Pen nu niet als lijststrekker heeft mogen aantreden in de hem goedgezinde Provence en de Côte d'Azur omdat hij er geen belasting betaalt, heeft het Front al voorspeld dat de verkiezingen van morgen `een tweede waarschuwing, een tweede 21ste april' worden.

Dat is geen ongegrond triomfalisme: de hoop van het Front is de vrees van veel anderen. Ook anderszins heeft het Front de wind in de rug. De zichtbaar door moslimfundamentalisten op touw gezette demonstraties tegen de wet over de hoofddoek waren koren op de molen van de partij. Hetzelfde geldt voor de afpersing door de AZF-groepering en de dreigbrief aan Raffarin: nog beter dan leiders vaart extreem-rechts bij angst.

Afgezien van de Front-kiezers zijn er de proteststemmers. ,,Election (verkiezing) rijmt op sanction (afstraffing)'', kopte het linkse dagblad Libération gisteren. 43 procent van de kiezers zegt geen regionale bestuurders te gaan kiezen maar de regering-Raffarin ervan langs te zullen geven.

Een deel van het protest is terug te voeren op frustratie over de presidentiële verkiezingen, waarbij links in de tweede ronde noodgedwongen op de `ladenlichter' Jacques Chirac stemde om de `facho' Le Pen de pas af te snijden. Maar veel ongenoegen houdt direct verband met het beleid van Raffarin, met het oplopende begrotingstekort, met de staatsschuld (nu vijftienduizend euro per Franse burger, baby's meegerekend), met de weer toenemende werkloosheid.

Markantste en goedgebekte woordvoerders van de sociale onrust zijn op dit moment de wetenschappelijke onderzoekers, die begin deze maand massaal ontslag hebben genomen, van de week een toenaderingspoging van president Chirac als `onvoldoende' afdeden en gisteren weer de straat opgingen. Zelfs naar Amerika uitgeweken collega's doen mee aan het protest – in Washington! Betere, of liever: pijnlijker illustratie van de teloorgang van een Frans paradepaard en van heimwee naar de grootsheid van de natie is niet denkbaar.

Raffarin herhaalt dan ook nog iets anders steeds opnieuw: ,,Regionale verkiezingen, regionale lering. Nationale verkiezingen, nationale lering.'' Met andere woorden: de uitslag zegt niets over hem. Over openheid gesproken, schampert menigeen. Raffarin weet heel goed dat hij de Kop van Jut is, óók van president Chirac. Bij een al te smadelijke uitslag gaat die kop dus rollen.