Een stevig huis op wielen

Hoe duur is autorijden? Tien automobilisten becijferen de kosten van hun mobiliteit. Vandaag Stefan Ammerlaan, een van de 32.000 bezitters van een terreinauto.

Niet alleen Stefan Ammerlaan zelf is blij met zijn BMW X5. Ook zijn vaste pomphouder is dol op de luxueuze, zwarte terreinauto. ,,Als ik aan kom rijden, begint die man al te glunderen'', zegt de 38-jarige fotograaf en filmproducent. Voor een volle tank super loodvrij moet hij 115 euro afrekenen – en met een brandstofgebruik van één op zes is hij snel toe aan een tankbeurt. De pomphouder beloont zijn trouwe klant steeds met een extra stempel op zijn spaarkaart voor een gratis wasbeurt. ,,Dat verzacht de pijn iets'', glimlacht Ammerlaan.

Ammerlaan is een autoliefhebber. Zijn één jaar oude BMW staat op de stoep voor zijn studio te glimmen alsof hij juist uit de showroom is gereden. Zestien jaar geleden begon Ammerlaan voor zichzelf. Als een koning te rijk voelde hij zich met zijn eerste eigen auto, een tien jaar oude Volkswagen Passat. De zaken gingen goed en nog vóór zijn dertigste kocht de freelance fotograaf de auto van zijn dromen, een knalrode Porsche 911 Carrera. Maar toen een paar jaar later de tijd van de kinderstoeltjes aanbrak, stapte Ammerlaan naar een BMW-dealer voor een grote 525 Touring. Na een paar jaar begon het toch weer te kriebelen en ruilde hij zijn praktische stationwagen in voor weer een Porsche, ditmaal een vierwielaangedreven 993 cabriolet.

De pret duurde opnieuw niet lang. Een auto met slechts twee volwaardige zitplaatsen is nu eenmaal ongeschikt voor vakantie-uitstapjes met kinderen. Met het hele gezin in de Volkswagen Golf van zijn vrouw kreeg de fotograaf het benauwd. ,,De familie Doorsnee op pad, het had iets beklemmends.''

Een tijdje later moest Ammerlaan een foto maken van de directeur van DaimlerChrysler Nederland, de importeur van onder meer Mercedes. Toen hij na afloop van de fotosessie met veel passen en meten zijn statieven en cameratassen in de Porsche stond op te bergen, zei de directeur van DaimlerChrysler: ,,Meneer Ammerlaan, wordt het niet eens tijd dat u Mercedes gaat rijden?''

Hij heeft gelijk, dacht de fotograaf. Een Porsche is een mooi speeltje, maar als gezinsauto schiet hij tekort. Ammerlaan bood zijn cabriolet bij twee BMW-dealers aan. De eerste sprak van een `incourante liefhebbersauto' en deed een bod van 67.500 gulden. De tweede wilde 100.000 gulden inruil bieden op een nieuwe 528i Touring. Een mooie deal voor alle partijen, zegt Ammerlaan, want de Porsche was binnen een dag alweer doorverkocht.

Maar ook in zijn nieuwe stationwagen reed Ammerlaan niet langer dan drie jaar. ,,Autofabrikanten zijn zo slim. Na een paar jaar geven ze een auto een nieuwe grill. Heb je toch opeens het gevoel dat je een oud model onder je billen hebt.''

Begin vorig jaar ruilde hij de 528 Touring in. Na drie jaar en 85.000 kilometer moest hij 45.000 euro op de stationwagen afschrijven. Hij kocht opnieuw een BMW, ditmaal een X5 terreinwagen. ,,Ik viel voor de robuuste, stoere uitstraling'', zegt Ammerlaan. De standaarduitvoering van de 3.0 liter benzineversie kost 69.500 euro. Maar de fotograaf wilde een verlaagd onderstel, 19 inch-velgen, een glimmende treeplank, een geavanceerde geluidsinstallatie, een open dak, een navigatiesysteem en een blue tooth-connectie, zodat hij in de auto ook kan bellen zonder dat zijn mobiele telefoon in de standaard staat. Die extra's maakten de auto 20.000 euro duurder. ,,Ik ben actief in de top van de fotografiemarkt'', zegt Ammerlaan. ,,Mijn klanten kijken op twee manieren naar mijn auto. Soms met een kritische blik, maar vaker krijg ik als commentaar: `Jij moet wel een heel goede fotograaf zijn.' Het is tenslotte vaak een kwestie van gunnen.''

Zo'n terreinauto heeft grote voordelen, zegt de fotograaf. ,,Je hebt goed zicht en het voelt als een stevig huis om je heen.'' Dat andere automobilisten de dupe kunnen worden van al die hoge, 2.000 kilo zware terreinwagens, is niet zíjn verantwoordelijkheid. ,,Iedereen moet voor zijn eigen veiligheid zorgen'', zegt de fotograaf. ,,Zulke auto's horen bij de tijdgeest. Eerlijk gezegd vind ik het onverantwoord om met je gezin in een Nissan Micra de snelweg op te gaan.''

Voor de geborgenheid van een semi-terreinauto als de X5 moet wel een hoge prijs worden betaald. De wegenbelasting (952 euro per jaar) en de verzekering (1.300 euro) vallen nog mee. Ook het onderhoud (zo'n 1.300 euro per jaar, waarvan de helft voor banden) tikt niet al te hard aan. De twee posten die X5-rijden duur maken, zijn het renteverlies (2.685 euro per jaar) en de afschrijving.

Als Ammerlaan zijn auto na drie jaar en 75.000 kilometer inruilt, is de X5 nog zo'n 40.000 euro waard. Dat betekent dat hij per jaar 16.500 euro moet afschrijven. De totale kosten van de BMW komen daarmee op 27.653 euro per jaar, oftewel 110 cent per kilometer.

Iemand beoordelen op de auto waarin hij rijdt – volgens Ammerlaan is het een heel Nederlandse gewoonte. Uiteraard zou hij veel goedkoper kunnen rijden. Maar als het om auto's gaat, laat hij zich graag gaan. ,,Een ander koopt een dure boot, ik ga voor schoonheid en emotie.'' Betekent dat straks weer een Porsche op het garagepad? ,,Misschien wel, maar dan als cabrio erbij.''

Dit is het achtste deel van een serie over autokosten. De redactie is op zoek naar een automobilist die ernstig is gedupeerd door de nieuwe belastingmaatregelen. Reacties naar ribbens@nrc.nl