Een muur van stof

Wat veroorzaakte de stofstormen die in de jaren dertig van de vorige eeuw de `Great Plains' in de Verenigde Staten teisterden? De jarenlange droogte, gevoegd bij abnormaal hoge temperaturen, zorgde voor ongekende erosie, met als gevolg dat zuidelijke staten als Kansas de bijnaam `dust bowl' kregen. Muren van stof ontwrichtten het platteland en brachten dagenlange duisternis. Berooide boerenfamilies ontvluchtten het gebied – `Like ants scurrying for work, for food, and most of all for land', aldus John Steinbeck in 1939 in `The Grapes of Wrath'.

Siegfried Schubert en collega-aardwetenschappers, verbonden aan de Nasa, presenteren deze week in `Science' modelberekeningen die een combinatie van ongewoon warm oppervlaktewater in de Atlantische Oceaan en ongewoon koud oppervlaktewater in de Grote Oceaan (beide ter hoogte van de tropen) als boosdoener aanwijzen. Dust bowls, zo blijkt uit onderzoek van jaarringen van bomen, deden zich overigens sinds de Middeleeuwen één à twee keer per jaar voor. Zo viel in Nebraska in de late dertiende eeuw gedurende 38 jaar haast geen druppel.