`Dit is echte integratie'

Het Rotterdams schoolbestuur LMC – met christelijke en algemeen bijzondere scholen – heeft een islamitische `lesplaats' voor voortgezet onderwijs opgericht.

De symboliek is onmiskenbaar. De islamitische lesplaats voor voortgezet onderwijs `de Eenheid' ligt ingeklemd tussen twee opvallende gebouwen in het Rotterdamse stadsgezicht: de Mevlana moskee met haar zwierige zuurstoktorens op het randje van wijk Delfshaven, en het Kasteel: het stadion van voetbalclub Sparta in Spangen. In dit gebied van Rotterdam met het hoogste aantal bewoners van Turkse en Marokkaanse afkomst zoeken de kinderen hun weg tussen deze twee uitersten.

Voor het LMC, een Rotterdams schoolbestuur met 29 vestigingen voor voortgezet onderwijs, de reden om kinderen onderwijs aan te bieden dat dichter bij hun leefwereld ligt. Van de tienduizend leerlingen die de scholen van het LMC bezoeken, hebben vierduizend jongeren een islamitische achtergrond. Voorzitter van het college van bestuur Rald Visser van het LMC: ``Wij hebben christelijke, katholieke en oecumenische scholen met een gematigde opvatting over hun religieuze identiteit. Dus waarom geen school erbij met een gematigde islamitische visie die een flink deel van de Rotterdamse leerlingen en hun ouders aanspreekt.''

De school is afgelopen jaar stilletjes van start gegaan op een bovenverdieping van een vmbo-afdeling van de Nieuw Rotterdam, een LMC-school. Iets meer dan een half jaar draaien intussen twee klassen met ieder 35 leerlingen. De werving van nieuwe leerlingen is in volle gang. Op de wervingsposter staat een breed lachend meisje met een hoofddoek. De school richt zich voornamelijk op leerlingen uit de buurt, de wijken Spangen en Delfshaven. Directeur Mehmet Akbulut: ``Wij hebben geen ambities om leerlingen van heinde en verre te trekken. Wij willen een goede band met de buurt.'' Mehmet Akbulut is geen onbekende in de wereld van het islamitisch onderwijs: hij was oprichter van de eerste islamitische basisschool `Al Ghazali' in Rotterdam en voorheen secretaris van de ISBO, de koepel voor islamitisch onderwijs. Op zijn initiatief stapte twee jaar geleden het gehele bestuur op na het onderzoek van de AIVD naar banden van islamitische schoolbesturen met buitenlandse fundamentalistische organisaties . Akbulut. ``Om helderheid te scheppen is het hele bestuur afgetreden. Ik vond dat wij plaats moesten maken voor een bestuur dat meer op de buitenwereld gericht was. En dat is gelukt.''

emancipatie

Nu is hij dus directeur van een islamitische school onder een christelijk en algemeen bijzonder bestuur. ``Waarom niet?'', zegt hij. ``Er is grote behoefte aan islamitische scholen. En waarom zouden die altijd een islamitisch schoolbestuur moeten hebben? Wanneer een bestaand schoolbestuur de islamitische visie erkent hoeven zij daar alleen hun kennis van onderwijs aan toe voegen.'' Volgens Mehmet Akbulut is het een grote stap in de emancipatie van het islamitisch onderwijs dat ook niet-islamitische schoolbesturen de deuren openen voor de islam: ``Dit is echte integratie. De gevestigde orde maakt ruimte voor nieuwkomers. Het LMC heeft lef. Ze laten zien dat er geen gevaar is om met moslims samen te werken. En op deze manier zullen moslims zich snel geïntegreerd voelen.''

De weerstand tegen een nieuwe islamitische school voor voortgezet onderwijs in Rotterdam komt echter uit een onverwachte hoek. Voorzitter B. Naas van de Islamitische Stichting voor Voortgezet Onderwijs vindt dat `de Eenheid' de andere Rotterdamse school voor islamitisch voortgezet onderwijs `Ibn Ghaldoen' in de weg zit. ``Wij moeten dit jaar aan de stichtingsvoorwaarden voldoen en 1200 leerlingen hebben. We zitten op maar 700. `De Eenheid' trekt dus leerlingen bij ons weg'', aldus Naas. De Ibn Ghaldoen-school wil al heel lang een vestiging in de binnenstad van Rotterdam openen maar tot nu toe is dat tegengehouden door de gemeente. Naas: ``En opeens mag deze islamitische lesplaats wel in de binnenstad. Wij worden duidelijk benadeeld door de oprichting van deze school. `De Eenheid' is dan ook geen school maar een lesplaats en hoeft niet te voldoen aan stichtingseisen. Ik vraag me zeer af of dat wel juridisch mogelijk is.'' Volgens een woordvoerster van het ministerie van Onderwijs is het ministerie nog in gesprek met het LMC over de status van de lesplaats.

Rasit Bal, beleidsmedewerker van de ISBO vindt het ongelukkig dat in Rotterdam concurrentie is ontstaan tussen de twee scholen. De constructie van een lesplaats, zoals het LMC heeft opgezet, vindt hij zeer interessant. ``Wellicht kunnen we op deze manier meer islamitische scholen voor voortgezet onderwijs opzetten in kleine steden zoals Arnhem en Amersfoort. Je maakt gebruik van de kennis en de organisatie van het bestaande onderwijs en voegt daar de islamitische visie aan toe. Daarmee hoef je niet gelijk te voldoen aan stichtingseisen zoals voldoende leerlingen. Je kunt een school rustig opbouwen.'' In Arnhem zoekt het islamitisch basisonderwijs eenzelfde soort constructie. De islamitische basisschool `Ibn-I Sina' probeert een dependance in Arnhem Zuid onder te brengen bij een openbare school.

Volgens Rald Visser van het LMC heeft `de Eenheid' inderdaad geen eigen BRIN-nummer zoals iedere zelfstandige school heeft. De school `hangt' onder de Rotterdamse Scholen Gemeenschap (RSG) als dependance. De leerkrachten zijn in dienst van het LMC en geven niet alleen les op `de Eenheid' maar ook op andere vestigingen. Rald Visser: ``We weten heel goed dat het niet onomstreden is wat wij doen. Maar wij voorzien duidelijk in een behoefte.'' Er was nog een reden om voor een lesplaats te kiezen in plaats van een school. Rald Visser: ``Binnen de bestaande structuren zou het toch niet lukken. We wilden buiten de politieke discussie blijven. Dat vertraagt alleen maar. We hebben het juridisch helemaal laten uitzoeken en een constructie als deze is mogelijk. We doen het voorzichtig aan. Eerst draaien we twee jaar basisvorming en dan evalueren we hoe het gegaan is. Pas dan besluiten we wat we verder doen.

slachtfeest

Het onderwijs op `de Eenheid' verschilt alleen in godsdienstlessen en de gymlessen: de meisjes en jongens gymmen apart. Rald Visser: ``Op het gebied van bijvoorbeeld seksuele voorlichting bij biologie doe ik geen concessies. Bij de godsdienstlessen wordt niet alleen over de islam verteld maar er wordt ook aandacht besteed aan christelijke feestdagen als kerstmis en Pasen.'' Voor zowel Akbulut als Visser staat als een paal boven water dat het van groot belang is dat de ouders van de kinderen bij het onderwijs betrokken worden. De school probeert zoveel mogelijk contact te krijgen met ouders en de buurt. Het slachtfeest is bijvoorbeeld samen met de buurt gevierd. Dat het samen viel met de werving van nieuwe leerlingen was mooi meegenomen. Daarnaast stelt de school ruimtes beschikbaar voor vrouwen die Nederlandse taalles krijgen. In de gebedsruimte staan daarom ook kinderstoelen en een box . In de kantine zitten moeders met kleine kinderen gezellig met hun grote dochters te eten. Mehmet Akbulut: ``Er zijn vrouwen die speciaal naar deze school toekomen om hun gebed in onze gebedsruimte te doen. Ze vinden dat vertrouwd en veilig. Maar voor ons speelt mee dat het voor de kinderen een veilige leeromgeving wordt die hun prestaties ten goede komt. De islam is geen doel maar een middel om onze leerlingen beter te helpen.''