210 kilometer pijpleiding in plasticfabriek

De chemiebedrijven Lyondell en Bayer openden gisteren op de Maasvlakte een fabriek van kunststof voor het maken van schuimproducten.

Alles is groot aan de gisteren geopende propyleenoxidefabriek op de Maasvlakte in Rotterdam: de tanks voor de opslag van grondstoffen en eindproducten, de leidingen voor de aan- en afvoer van zuurstof, koelwater en stoom, de oxydeerinstallaties waarin de chemische reacties worden opgewekt en de destillatiereactoren die de kunststoffen zuiveren.

Naast de fabriek, die eind vorig jaar al in gebruik is genomen maar gisteren formeel werd geopend, ligt een grote berg zand: dat is afgegraven om de 145.000 kubieke meter beton voor de funderingen en de bestrating op het 60 hectare grote terrein kwijt te kunnen.

Aan het bouwen van de fabriek is tweeënhalf jaar gewerkt door bij elkaar 20.000 mensen. ,,Op de top van de bouwwerkzaamheden liepen er hier 3.000 mensen tegelijk rond'', zegt Jos Benders, directeur van alle Europese productiefaciliteiten van het Amerikaanse chemieconcern Lyondell, dat voor 50 procent eigenaar is van de fabriek en tevens de productietechnologie leverde. De andere eigenaar is het Duitse Bayer, dat net als Lyondell de helft van de 600 miljoen euro betaalde die de fabriek gekost heeft, een constructie die in de kapitaalintensieve chemische industrie steeds vaker voorkomt. Lyondell en Bayer nemen allebei de helft van de jaarproductie van 285.000 ton propyleenoxide en 635.000 ton styreenmonomeer af. Het laatste geldt als bijproduct en wordt gebruikt in schuimrubber, verpakkingsmateriaal en buizen.

Propyleenoxide is een halffabrikaat voor de productie van allerlei harde en zachte schuimproducten, zoals matrassen, schoenzolen, wielen, isolatiemateriaal, autostoelen en meubelen. Terwijl de markt voor veel chemische halffabrikaten is teruggelopen, groeit de afzet van propyleenoxide met zo'n 5 à 6 procent per jaar. Lyondell produceert wereldwijd in vier fabrieken 2 miljoen ton propyleenoxide per jaar, zo'n 40 procent van de wereldmarkt. De fabriek in Rotterdam is de grootste in zijn soort ter wereld.

Jos Benders, afkomstig van het in 1995 door Lyondell overgenomen chemiebedrijf Arco, werd dit jaar tot havenman van het jaar gekozen omdat hij erin is geslaagd de propyleenoxidefabriek in Rotterdam te krijgen, en niet in bijvoorbeeld Antwerpen. De Rotterdamse haven bestaat inmiddels voor 60 procent uit chemiebedrijven en als de tweede Maasvlakte er komt wordt dat aandeel nog hoger. ,,Er waren nog vijf andere locaties in beeld'', zegt Benders, die niet wil zeggen welke dat waren. Lyondell koos uiteindelijk voor Rotterdam vanwege de gunstige ligging en omdat Lyondell daar ook al een andere fabriek heeft, in de Botlek. Van de 1.000 werknemers in Europa werken er nu 600 in Nederland, van wie 250 in de nieuwe plasticfabriek op de Maasvlakte.

De fabriek levert Rotterdam in elk geval 2,7 miljoen euro onroerendezaakbelasting per jaar op. Verder spendeert het bedrijf 48 miljoen euro per jaar aan goederen en diensten in de regio. Alleen al het bouwproject leverde een aantal lokale bedrijven grote orders op: ABB Lumus (een Nederlandse dochter van ABB) bouwde de fabriek, Van Leeuwen Buizen leverde 210 kilometer aan pijpleidingen en Imtech verzorgde het installatiewerk, zoals het aanleggen van 1.600 kilometer bekabeling.