Waardige ode aan dansvernieuwer Balanchine

Op waardige wijze betoont Het Nationale Ballet deze maand eer aan het meesterschap van George Balanchine (1904-1983), de choreograaf die 100 jaar geleden in St.Petersburg werd geboren en tot de grote dansvernieuwer van de 20ste eeuw uitgroeide. Het gezelschap heeft al jaren een respectabel aantal choreografieën van Balanchine op het repertoire staan, en nu is daar één werk aan toegevoegd dat een totaal ander facet van zijn genialiteit laat zien.

Who Cares, in 1970 gemaakt voor zijn eigen New York City Ballet, is een schitterend voorbeeld van Balanchine's vele revues, films en musicals, waarvan in Nederland nauwelijks iets te zien is geweest. Voor Who Cares gebruikte hij zestien nummers van George Gershwin, waaronder evergreens als Strike up the band, The man I love, Embraceable you en I got rhythm. Het heeft precies de snelheid, koketterie en het onverwoestbaar lijkend optimisme dat zo kenmerkend is voor de Amerikaanse muziek uit de jaren `30 en `40. Zo'n twintig dansers vullen het toneel met pittig swingende dans die er ongecompliceerd uitziet, maar dat volstrekt niet is. Het lijkt allemaal wel zo vanzelfsprekend, die hoog opgeworpen benen, die gevaarlijk off-balance bewegingen en dat snelle voetenwerk, maar er is een ijzersterke ballettechniek voor nodig om het perfect te kunnen uitvoeren. Het groepswerk in het eerste deel van Who Cares wordt gevolgd door een serie soli en duetten voor een man (Altin Kaftira) met drie verschillende vrouwen. De duetten hebben steeds een verschillende sfeer, Van speels-romantisch met Igone de Jongh tot sportief kameraadschappelijk met Yumiko Takeshima. Who cares krijgt een flatteuse aankleding van Francois-Noël Cherpin en een passend decor van een licht verschuivende skyline van New York door Paul Gallis. Gedanst werd er met een verheugende flair en technische brille, met als extra verrassing een sprankelende Igone de Jongh en een stralende Marisa Lopez.

De twee andere Balanchines zijn het aan de Russische balletklassiekers verwante Theme and variations (1947), en het puur op vorm en structuur geënte Agon. De puntgave Larissa Lezhnina en Tamás Nagy zijn het centrale paar in Theme, terwijl in het abstracte Agon Gaël Lambiotte schitterde. Invalster Igone de Jongh vormde een prachtig paar met de opmerkelijk vrij dansende Boris de Leeuw. 100 Jaar Balanchine is een ware ode is aan de schoonheid van de klassieke dans

Dansvoorstelling: 100 Jaar Balanchine door Het Nationale Ballet. Première: Who cares (muziek: Gershwin), Theme and Variations (Tsjaikovsky), Agon (Strawinsky). M.m.v. Holland Symfonia o.l.v. Ray Goodman. Gezien: 18/3 Muziektheater, Amsterdam. Aldaar t/m 4 april. Inl. 020-5518225 of www.het-ballet.nl.

Cultureel Supplement: Balanchine