Straf voor filmsector

Het ongelooflijkste filmnieuws komt deze week uit het buitenland. Dinsdag ging de Europese Commissie alsnog akkoord met het Franse subsidiesysteem dat producenten verplicht tachtig procent van het filmbudget in Frankrijk te besteden. Tachtig Procent! In Nederland is de bestedingsverplichting ook ingevoerd als verbetering aan de zogeheten cv-regeling. Hier geldt nu een bestedingsverplichting van vijftig procent. En oei oei oei, zouden ze dat in Brussel wel goedvinden? De verantwoordelijke ambtenaren konden het zich bijna niet voorstellen.

Gisteren werd bekend dat de Britse regering een vorm van fiscaal voordeel voor filminvesteringen handhaaft. Twintig procent belastingaftrek voor producenten. Daarbij bleek dat tussen 1997 en nu vanuit de Britse schatkist ruim twee miljard pond (drie miljard euro) in de filmindustrie is gepompt. Twee miljard pond! Bestuurlijk Nederland kreeg al pijn in de portemonnee toen bleek dat in vijf jaar tijd mogelijk 270 miljoen euro in de speelfilmproductie is gestoken. Hier werd de kraan van de schatkist meteen dichtgedraaid.

De voor het filmbeleid verantwoordelijke minister van Economische Zaken heeft de Kamer intussen laten weten dat hij film niet meer als zijn zaak beschouwt, maar als een kwestie van cultuurpolitiek. Als je naar zijn ministerie belt om daar een vraag over te stellen, legt de ambtenaar zijn hand op de hoorn en roept: ,,Is hier nog iemand die iets van film weet?''

Natuurlijk is film ook een zaak van cultuurpolitiek, maar alleen een blinde duitendief kan zeggen dat de honderden miljoenen euro's die de laatste vijf jaar in de sector zijn geïnvesteerd, weggegooid geld is geweest. Het aantal speelfilms is spectaculair gestegen evenals de bezoekcijfers. De Nederlandse film dreigde warempel even volwassen te worden. En nu kan-ie weer terug in de couveuse van de cultuursubsidies, waarin iedereen op zijn beurt moet wachten om een film te mogen maken.

Vanwaar die starre onwil om film te zien voor wat het is? Een belangrijk cultuurgoed evenzeer als een economisch goed. Misschien wordt de filmwereld gestraft voor de hebzucht die zij heeft tentoongespreid in de cv-jaren. In plaats van doordacht projecten te selecteren die goed bij de fiscale-voordeelregeling pasten – publieksfilms – hebben de producenten alle hengels tegelijk in het water gegooid om het geld uit de markt te vissen en maximaal te profiteren van de fiscale steun. Ze hebben de particuliere beleggers rendementen voorgespiegeld die bij lange na niet werden gehaald, ze hebben filmpakketten samengesteld waarvan ze bij voorbaat wisten dat ze er hooguit de helft van zouden maken en een enkeling is er, zoals het er naar uitziet, domweg met het geld van de investeerders vandoor gegaan en heeft er oude schulden mee afgelost.

Maar als bouwbedrijven sjoemelen, geeft de overheid dan ook geen bouwsubsidies meer? Natuurlijk wel. Ze probeert de sector te saneren en met de overgebleven, betrouwbare partners zaken te doen. En dat is precies wat de Nederlandse overheid bij de filmsector ook zou moeten doen. Anders is alle geld de laatste vijf jaar inderdaad weggegooid.