Partij Aznar probeert te bewijzen dat ze niet loog

De regering van de vertrekkende Spaanse premier Aznar heeft gisteren een aantal documenten over de aanslagen van vorige week in Madrid openbaar gemaakt. Daarmee wil de regering bewijzen dat zij niet loog over de mogelijke betrokkenheid van de Baskische terreurbeweging ETA.

De beschuldiging, die vrijwel onmiddellijk na de aanslagen werd geuit en werd herhaald ook nadat bewijzen tegen moslimextremistische organisaties werden gevonden, zijn volgens waarnemers de oorzaak dat de Spaanse kiezers zich vorige week bij de parlementsverkiezingen tegen de conservatieve partij keerde.

,,We hebben nooit gelogen'', zei regeringswoordvoerder Eduardo Zaplana gisteren op een persconferentie. ,,We hebben nooit enige informatie die in ons bezit was, verborgen. Dat tonen deze documenten'', aldus minister van Binnenlandse Zaken Ángel Acebes. ,,De Partido Popular heeft de verkiezingen verloren. We mogen onze eer niet verliezen.''

De documenten laten zien dat de regering de dag van de aanslagen – die even na half acht plaatsvonden – rond het middaguur en na een bijeenkomst met het Centro National de Inteligencia (CNI) concludeert dat de ETA verantwoordelijk was. Premier Aznar belt om half twee 's middags zelf de hoofdredacteuren van enkele regeringsgezinde kranten en de staatstelevisie en -radio met deze mededeling. Dan heeft Arnaldo Ortegi, woordvoerder van de aan de ETA gerelateerde politieke beweging Batasuna, al verklaard dat de ETA niet achter deze aanslag kan zitten.

Rond vier uur 's middags stuurt de CNI een memo naar de minister van Binnenlandse Zaken met daarin zes redenen waarom de Baskische afscheidingsbeweging ,,vrijwel zeker'' de auteur van de aanslagen was, alsmede bewijs dat ETA eerder een aanlag op een station had beraamd. De CNI geeft aan ,,dat het niet mogelijk is om te zeggen of de internationale islamitische jihad-beweging verantwoordelijk is, ondanks gelijkenissen in de methode (..).'' De aanslagen zijn gepleegd met het dynamiet Titadyne, dat door ETA wordt gebruikt, maar alleen in kleine hoeveelheden.

Volgens de chronologie van de regering wordt pas duidelijk dat de aanslagen ook door andere groeperingen kunnen zijn gepleegd als aan het einde van de avond nabij station Alcalá de Henares een wit busje wordt doorzocht. Een bandje met koran-teksten en enkele ontstekers worden gevonden. Het busje is al even voor elf uur 's ochtends gevonden, zo meldt vandaag echter de krant El País.

Op een persconferentie om 20.20 uur maakt minister Acebes de vondst van het cassettebandje bekend, maar op een vraag of de terreurbeweging Al-Qaeda betrokken is, antwoordt hij dat ,,er geen enkele twijfel is dat ETA verantwoordelijk is''. Wel worden alle mogelijkheden opengehouden. De tekst op het bandje is negentig minuten eerder vertaald, zegt The New York Times.

De door de regering vrijgegeven documenten maken niet duidelijk waarom na de vondst van het busje de regering-Aznar volhoudt dat ETA de belangrijkste verdachte is.

Vrijdag wordt rond half drie 's middags een rugzak met een niet ontplofte bom gevonden. De explosievenopruimingsdienst brengt de tas aan het eind van de middag tot ontploffing en leert daardoor hoe de bom is gemaakt. Minister Acebes wordt ingelicht, volgens een anonieme functionaris in El País en The New York Times wordt hem verteld dat alle aandacht zich nu richt op moslimextremisten. Een uur later, op een persconferentie zegt Acebes dat ,,ETA de belangrijkste verdachte is''.

Zaterdag, rond half drie, verklaart de regering dat niet wordt uitgesloten dat ETA heeft samengewerkt met een islamitische militante groepering. Om vier uur worden drie Marokkanen en twee Indiërs gearresteerd. Zondag, vlak voordat de stembureaus overgaan, herhaalt minister van Buitenlandse Zaken Ana Palacio dat samenwerking tussen ETA en Al-Qaeda in deze ,,duistere wereld'' een mogelijkheid blijft.

Het Spaanse Hooggerechtshof verlengde vanochtend het voorarrest van de vijf verdachten. Drie van de vijf is tweehonderdvoudige moord, poging tot moord en lidmaatschap van een terroristische organisatie ten laste zijn gelegd, zo melden bronnen binnen het hof.

De Spaanse politie denkt inmiddels ook bewijsmateriaal te hebben gevonden tegen de Marokkaan Jamal Zougam, een van de hoofdverdachten, zo schrijft El País. In de belwinkel van Zougam is een stuk afgebroken plastic gevonden, dat afkomstig is van een mobiele telefoon die samen met een niet onplofte bom in een rugzakje zat.