Hondenschool

Een zwangere asielzoekster uit Afrika, een 14-jarig weeskind, zit in de wachtkamer bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Plotseling moet het meisje vreselijk lachen.

Als vrijwilliger van Vluchtelingenwerk begeleid ik al jarenlang asielzoekers bij hun gesprekken bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Op een dag zit ik daar met een meisje, net 14 jaar geworden, uit een West-Afrikaans land dat al jaren geteisterd wordt door oorlog. Haar ouders en kleine broertje zijn bij een aanval van rebellen op haar dorp voor haar ogen vermoord. Zij werd gekidnapt en bijna een jaar vastgehouden in een rebellenkamp.

Nu zit ze hier in dit vreemde land, verweesd, getraumatiseerd en hoogzwanger. Wegens het langdurige seksuele geweld waarover ze straks bij het `nader gehoor' zal moeten vertellen, leek het ons beter de immigratiedienst te vragen of men wilde zorgen voor een vrouwelijke ambtenaar en een vrouwelijke tolk.

Met z'n tweetjes zitten we in de kale wachtkamer. Het is er stil. Hoewel ze Engels spreekt, lukt het me niet een gesprek op gang te brengen. Haar ronde kindergezicht staat gespannen. Ze zit ineengedoken en heeft haar armen met daarin de blauwe map met haar dossier om haar dikke buik geslagen.

Ineens is er activiteit op de gang. Een groep mensen loopt voorbij, waarondereen man met een witte stok en een hond. Het meisje veert op. ,,Een hond! Wat doet die hond hier?''

Ik leg uit dat die meneer blind is, dat dit een geleidehond is en dat die hond die meneer helpt.

,,Maar hoe kan die hond dan helpen?''

,,Nou, die hond kan hem naar de bushalte brengen, naar de dokter of naar een winkel'', vertel ik.

Ze gelooft me niet, ik zie het aan haar gezicht. Daarom zeg ik: ,,En als de bushalte aan de overkant van de straat is, dan helpt die hond hem met veilig oversteken.''

,,Maar hoe weet die hond dat dan?''

,,Die hond wacht aan de stoeprand en als er geen verkeer meer aankomt, dan laat de hond merken dat die meneer kan oversteken. Dan steekt de meneer zijn witte stok naar voren en ze steken samen over.''

Grote ogen, haar mond valt een beetje open. ,,Maar hoe wéét die hond dat dan?''

,,Dat heeft die hond geleerd'', zeg ik. ,,Ze zoeken de allerslimste honden uit en die leren ze dat.''

Ze gelooft me nog steeds niet. Ik gooi er nog een schepje bovenop. ,,En die slimme honden worden naar school gestuurd. Een speciale school voor honden waar ze die honden leren om blinde mensen te helpen.''

Luid schaterend laat ze zich achterover op de plastic kuipjes van het wachtkamermeubilair vallen. Haar blauwe map valt op de grond. ,,A school for dogs!''

Ineens realiseer ik me de peilloos diepe cultuurkloof. De wachtkamer staat bol van haar luide lach, waardoor ik wat schaapachtig begin mee te grinniken. Terwijl ik haar map van de grond raap, zie ik de vrouwelijke ambtenaar en de vrouwelijke tolk als schikgodinnen in de deuropening staan. Ze hadden hier een getraumatiseerd meisje verwacht en nu kijken ze zwijgend naar de schaterende asielzoekster.

,,Ik wil nú met het nader gehoor beginnen'', klinkt het afgemeten. Einde van het sprookje van de hondenschool, terug naar de werkelijkheid.