Het Beeld

Om als journalist nu nog de zogeheten X-dossiers te heropenen moet je met goede argumenten komen. In België zijn de getuigenissen uit 1996 van meisjes en vrouwen over seksueel misbruik, martelingen en moord aan het begin van de jaren tachtig na uitgebreid onderzoek door justitie en het grootste deel van de media ter zijde geschoven. De VRT meldde zelfs dat Regina Louf, de vrijwillig uit de anonimiteit getreden getuige X-1, bij het fabuleren van gruwelen aantoonbaar beïnvloed zou zijn door de vergelijkbare zaak rond `Yolanda' uit Epe.

De belangrijkste `believer' in een pornonetwerk van hooggeplaatste Belgen is nu nog Dutroux zelf, die daarmee zijn eigen schuld tracht te bagatelliseren. Maar er zijn meer believers, zoals de Nederlandse Toni Boumans, die haar bevindingen openbaarde in twee afleveringen van Zembla (VARA/NPS).

Boumans' bewijsmateriaal kon me niet erg overtuigen. In de eerste plaats worden de gecompliceerde en omvangrijke dossiers onoverzichtelijk naverteld, waarbij details en hoofdzaken voortdurend door elkaar lopen. De motivatie van het afwisselende gebruik van zwart-wit en kleur is niet erg duidelijk, evenmin als de herkomst van sommige beelden. Het feit dat Vlaamse getuigen in het programma soms Frans en dan weer Nederlands spreken, doet vermoeden dat men op de schouders staat van andere beeldresearch, wellicht van de Waalse televisie. Wat nieuwe informatie is, en wat allang bekend was, wordt niet aangegeven.

Een ander probleem is dat de uit de oorspronkelijke getuigenissen geciteerde gruwelen, alsmede andere beschrijvingen van de toestand waarin slachtoffers werden aangetroffen, zo plastisch zijn dat je de waarheid ervan niet meer in twijfel durft te trekken.

Maar waar het in de X-dossiers om gaat is niet dat kinderporno bestaat, en dat sommige meisjes een afschuwelijke dood hebben gevonden, maar dat die gebeurtenissen in verband staan met een aan Dutroux gelieerd netwerk en een doofpotcomplot om hooggeplaatsten te beschermen. De bewijzen daarvoor ontbreken nog steeds. Een voorbeeld: middels een beeld uit een niet nader genoemde krant wordt aangetoond dat een foto van de vermoorde 15-jarige Katrien Cuypers aangetroffen is in de verzameling kinderporno van de Zandvoortse verdachte U. En ook dat het meisje haar laatste telefoontje heeft gepleegd uit een café, waarboven een aan U. gelieerde organisatie kantoor hield.

Het kind lijkt dus het slachtoffer te zijn geworden van heel slechte mensen. Maar het bewijst niet dat zij degene zijn Katrien Cuypers hebben vermoord of dat er een connectie is met Dutroux of Nihoul.

De twee afleveringen van Zembla zijn een voorbeeld van onheldere en suggestieve journalistiek, ongetwijfeld met de beste bedoelingen, maar daarom niet minder kwalijk in de mist rond de X-dossiers. Onbedoeld belandt Zembla daarmee in het vaarwater van Omtrent Dutroux, de onbenullige docusoap van SBS6 over personages in de marge van het proces in Aarlen: een journalist, een inbreker, een herbergier en Regina Louf.

Gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

De op een na laatste alinea van de rubriek `Het Beeld' van vrijdag 19 maart is onjuist in de krant gekomen. Er had moeten staan: `Het kind lijkt dus het slachtoffer te zijn geworden van heel slechte mensen. Maar er wordt niet bewezen dat zij de Katrien is die getuige X-1 heeft zien vermoorden of dat er een connectie is met Dutroux of Nihoul.'