Grenzen dicht voor verzekeringen

De Europeaan wordt steeds mobieler maar de verzekeraar volgt zijn klant niet over de grenzen. Systemen sluiten niet op elkaar aan en de verzekeraar neemt geen risico.

Als Paul Overmars een half jaar in zijn huis in Portugal doorbrengt en daar in een eigen auto wil rondrijden moet hij zijn Nederlandse auto importeren in Portugal en daar verzekeren. Gaat hij terug naar Nederland, dan moet hij dezelfde auto weer hier importeren. En natuurlijk moet hij de verzekering opnieuw afsluiten, en zo gaat het voort. Kon hij de verzekering maar meenemen over de grens.

Paul Overmars is bestuurder van verzekeraar Achmea, onder meer bekend van Zilveren Kruis en FBTO, en voorzitter van het Verbond van Verzekeraars.

Hij gaf dit voorbeeld gisteren tijdens een congres over `Europa en verzekeringen' in Scheveningen. Overmars was stomverbaasd geweest dat het zo moeilijk was om zijn auto verzekerd in Portugal rond te laten rijden. Gisteren trok hij de conclusie ,,dat de interne Europese markt voor verzekeringen niet of nauwelijks tot stand is gekomen''.

Verzekeraars kunnen hun klanten niet over de grens volgen, zeggen de verenigde verzekeraars. Zij dringen er bij politici op aan om het accent te verleggen van `het harmoniseren van richtlijnen' naar het aanpakken van concrete knelpunten. De Europese Commissie heeft inmiddels een groep van vijftien verzekeringsexperts uit de lidstaten verzocht deze knelpunten in kaart te brengen.

Eurocommissaris Bolkestein, verantwoordelijk voor de interne markt, deelde gisteren mee dat het Actieplan Financiële Diensten dat de Europese Commissie heeft opgesteld om tot meer concurrentie te komen tussen financiële aanbieders, grotendeels is afgerond. ,, Op korte termijn komt er geen Actieplan deel twee.'' Volgens hem heeft de sector tijd nodig om nu eerst alle initiatieven uit Den Haag en Brussel zelf uit te voeren.

De bestuursvoorzitter van verzekeringsmaatschappij Delta Lloyd, N.W. Hoek, verklaarde de moeizame integratie van de verzekeringsmarkt gisteren vooral uit de grote verschillen in juridische en fiscale systemen tussen de lidstaten.

Een rondgang van deze krant langs verzekeringsmaatschappijen leert dat het niet alleen een kwestie is van niet kunnen maar ook van niet willen verzekeren: de verzekeraar wil geen risico nemen.

Mevrouw Pieterse die haar caravan voor het grootste deel van het jaar in Frankrijk wil stallen kan alleen bij Nationale Nederlanden terecht. Bij de andere maatschappijen wordt het een stuk ingewikkelder en vervalt de verzekering als de caravan langer dan een half jaar in Frankrijk wordt gestald, of verzekeraars beginnen er gewoon niet aan en ,,verwijzen naar Nationale Nederlanden'', zegt een woordvoerder van Ohra.

Verzekeraars deinzen terug voor de kosten die verbonden zijn aan het accepteren van `vreemde' risico's. ,,Wij kunnen'', zegt een woordvoerder van Delta Lloyd, ,,niet goed inschatten wat het risico is omdat wij daar niet zitten. Toch verzekeren zou een forse kostenverhoging betekenen en dus ook een hogere premies.''

Bolkestein waarschuwt de verzekeraars. ,,Als zij daar niet op in spelen en daarmee hun klanten de toegang tot de Europese markt ontzeggen, hangt daar een prijskaartje aan.'' Hij schat dat de integratie van financiële diensten, 130 miljard euro extra economische groei in Europa zou kunnen opleveren. ,,In de huidige situatie – waar Europa een te lage groei laat zien en Nederland zelfs onderaan de lijst bungelt – kunnen we het ons eenvoudigweg niet permitteren deze winst aan ons voorbij te laten gaan'', zegt Bolkestein.

Behalve de verschillen in systemen en de hoge kosten die het verzekeren van vreemde risico's met zich meebrengt, blijkt ook dat grensoverschrijdende administratieve systemen vaak nog niet op elkaar zijn afgestemd. ,,Nederland heeft een postcode van zes tekens, de Franse postcode kent er zeven en daardoor kunnen ze elkaar niet vinden'', licht een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars toe. En dat is nog maar één voorbeeld. Toch zal de vraag naar grensoverschrijdende verzekeringen, volgens beide, alleen maar toenemen. ,,Dat komt'', zegt Overmars, ,,door een toenemende mobiliteit binnen Europa en de herijking van de Europese verzorgingsstaten.'' Dat werknemers bij een carrièrestap binnen de Unie bijna hun gehele financiële huishouden opnieuw moeten vormgeven naar lokale normen, vindt Bolkestein ,,een onaanvaardbare rem op de arbeidsmobiliteit''.

De terugtredende overheid wordt voor verzekeraars een tweede belangrijke reden om zich intensief met Europa te bemoeien, zeggen Overmars en Bolkestein. Burgers krijgen meer verantwoordelijkheid voor risico's die nu nog door verschillende overheden worden gedragen. Zoals pensioenvoorzieningen en ziektekostenregelingen. Een Nederlandse werknemer die in Frankrijk gaat werken en in aanmerking wil komen voor de Franse AOW moet een veel hogere premie betalen. ,,Als je in Duitsland werkt voor een Nederlandse baas'', weet Overmars, ,,dan gelden je Nederlandse ziekenfonds en AWBZ-rechten wel voor jou maar niet voor je gezinsleden.''

aan economische groei