Corus belaagd door twee Russische oligarchen

Staalconcern Corus publiceerde gisteren opnieuw een aanzienlijk verlies. Terwijl bestuursvoorzitter Varin plannen maakt om de resultaten op te krikken, probeert een Russische aandeelhouder de koers te wijzigen.

Als bestuursvoorzitter wil je een grootaandeelhouder natuurlijk liever niet schofferen. En dus hield Philip Varin van Corus zich gisteren bij de presentatie van de jaarcijfers op de vlakte toen hem vragen werden gesteld over Alisher Usmanov, de puissant rijke Rus die in korte tijd een belang van 11 procent opbouwde in het Brits-Nederlandse staalconcern en nu een plek in de raad van commissarissen opeist. ,,Ik kan helaas niks zeggen over individuele aandeelhouders'', zei Varin.

Varin zit niet te wachten op een Rus die zich met de strategie van Corus wil bemoeien. Usmanov, die een ijzerertsmijn en een staalbedrijf bezit en banden heeft met het Russische staatsbedrijf Gazprom, zou Corus volgens de Financial Times onder druk willen zetten ijzererts en stalen halffabrikaten van hem af te nemen. Hij zou ook andere Russische oligarchen hebben opgeroepen een belang in Corus te nemen om zo de druk op Corus op te voeren. Een van zijn zakenpartners, staal- en aluminiumondernemer Oleg Deripaska, zou inmiddels zo'n 3 procent van Corus in handen hebben.

Ongeveer anderhalf jaar geleden ondernam Corus zelf een poging om aan te sluiten bij een leverancier van ijzererts en onbewerkt staal, het Braziliaanse CSN. Maar dat mislukte en het ligt niet voor de hand dat Corus zin heeft in nog zo'n avontuur. Voor de levering van ijzererts heeft het bedrijf net een tienjarig contract afgesloten met een Braziliaanse mijn (een andere dan CSN), en stalen halffabrikaten produceert Corus nu zelf al meer dan het kan verwerken. Het heeft de Russen niet nodig.

Varin wilde gisteren niet zeggen of hij al met zijn nieuwe Russische aandeelhouders heeft kennisgemaakt. ,,Wij voeren regelmatig overleg met onze grote aandeelhouders'', zei hij.

Hij wilde liever praten over wat hij, nog geen jaar na zijn aantreden, allemaal al heeft bereikt bij Corus: normalisering van de betrekkingen met de raad van commissarissen van Corus Nederland, een nieuwe kredietfaciliteit van 1,2 miljard euro, een geslaagde aandelenemissie waarmee Corus 291 miljoen pond (439 miljoen euro) mee ophaalde bij beleggers, en een verkleining van het verlies.

Dat verlies was weliswaar nog altijd aanzienlijk – 305 miljoen pond tegen 458 miljoen pond in 2002. Het was ook groter dan analisten hadden verwacht, wat gisteren leidde tot een koersdaling van 8 procent. Maar het gaat op het operationele vlak duidelijk beter met Corus. Het resultaat vóór rente, belastingen en bijzondere posten, verbeterde zelfs met een factor zes tot 66 miljoen pond negatief, tegen een operationeel verlies van 393 miljoen pond in 2002. Dat het verschil met de nettowinst toch zo groot is, komt door de hoge rentelasten die Corus betaalt, mede door de nieuwe kredietfaciliteit, en een eenmalige last van 142 miljoen euro voor reorganisaties en versnelde afschrijvingen van productiemiddelen bij verliesgevende onderdelen in Groot-Brittannië.

Niemand overigens die daar om maalt bij Corus. Velen hielden het niet meer voor mogelijk dat er een nieuwe kredietfaciliteit zou komen en dat er, dankzij de geslaagde emissie in december, geld zou komen om de saneringen uit te voeren die al een jaar geleden zijn aangekondigd. Corus leek in zware geldnood nadat de verkoop van de aluminiumdivisie vorig jaar was stukgelopen. Het had de opbrengst willen gebruiken om de balans te versterken en reorganisaties te bekostigen, maar personeel en commissarissen van Corus Nederland hielden de verkoop. Inmiddels voert Corus volgens Varin opnieuw ,,verkennende gesprekken'' met gegadigden die de aluminiumdivisie willen kopen. ,,De situatie is nu echter duidelijk anders dan een jaar geleden, toen Corus de aluminiumdivisie om financiële redenen wilde afstoten. Nu staan we onder geen enkele druk om te verkopen'', zei Varin.

Dankzij de aandelenemissie heeft Corus nu zelfs weer geld om de investeringen in modernisering en uitbreiding van de productiefaciliteiten op te voeren. De investeringen maken deel uit van Varins plan dat binnen drie jaar moet leiden tot herstel van de winstgevendheid van het concern. In het stappenplan dat hij daarvoor heeft uitgestippeld zijn nog wel wat hobbels te nemen. Zo heeft Varin alvast 350 miljoen pond aan kostenbesparingen ingeboekt die hij wil realiseren met abstract klinkende maatregelen als `verbetering van de productiemethoden', `optimalisatie van de keten', `rationalisatie van de ondersteunende diensten' en `verbetering van de productmix'. Ook nieuw elan in het bedrijf – Varin heeft in de bovenste bestuurslagen inmiddels één op de drie managers vervangen – moet hieraan bijdragen. Meer concrete plannen, zoals de huidige, en reeds eerder ingezette reorganisaties moeten de kosten nog eens zo'n 330 miljoen pond per jaar omlaag brengen.

,,Bij elkaar moeten deze maatregelen genoeg zijn om het gat met de rest van de Europese staalindustrie te dichten'', aldus Varin. Het gemiddelde operationele resultaat in de Europese staalsector ligt nu zo'n 6 procentpunt boven dat van Corus, een verschil dat Varin tegen 2006 ingelopen wil hebben.

Voor de korte termijn heeft Varin zichzelf geen doelen gesteld, maar analisten rekenen erop dat hij Corus dit jaar al uit de verliezen zal krijgen. Dat is dan niet zozeer de verdienste van Varin als wel het gevolg van de sterk gestegen vraag naar staal vanuit China. Doordat de Chinese staalindustrie haar productiecapaciteit niet snel genoeg kan uitbreiden om aan de vraag te voldoen, importeert China enorme hoeveelheden staal. Daardoor heeft de mondiale overcapaciteit in de staalindustrie een historisch dieptepunt bereikt. Dat heeft geleid tot een sterke stijging van de staalprijzen, en daar profiteert Corus nu van.