Het nieuws van 19 maart 2004

Voorkeur Beeldende Kunst

Yinka Shonibare

De meeste installaties van Yinka Shonibare in Museum Boijmans van Beuningen bestaan uit groepen etalagepoppen, altijd zonder hoofd, die gehuld zijn in jurken en pakken van `Dutch Wax' een cruciaal element in Shonibares oeuvre. Dutch Wax, een vrolijke gekleurde stoffensoort met wilde patronen, is zo'n honderdvijftig jaar geleden door Nederlanders naar Afrika geïmporteerd. Deze `Afrikaanse stoffen', al decennia gemaakt en ontworpen door bedrijven in Helmond en Manchester, zijn populair en veel Afrikanen dragen het als typisch voorbeeld van een `eigen' Afrikaanse identiteit. Dutch Wax is dus een multiculturele kluts. Iedere keer als Shonibare het Dutch Wax gebruikt, zet hij als het ware een groot, kleurrijk vraagteken neer. Want waar staat die stof eigenlijk voor? Is het een symbool van `Afrikaanse identiteit', of vooral van westerse koopmansgeest? Door die stof zo prominent te gebruiken, hangen die vragen als een zwaard van Damocles boven Shonibare. Op genadeloze, bijna wellustige wijze buit Shonibare deze cultuurkluts uit. Zo zijn de jurken en pakken bij voorkeur van Victoriaanse snit, en dwingt hij zijn poppen in opstellingen die vrijelijk verwijzen naar ijkpunten uit de 19de-eeuwse westerse cultuur. Het werk van de Brönte-zuster komt voorbij, Charles Dickens en in Boijmans hangt ook een prachtig beeld van een meisje op een schommel, dat is gemodelleerd naar een schilderij van de 18de-eeuwse kunstenaar Fragonard. Zo weet Shonibare alle vooropgezette ideeën over multiculturaliteit effectief te ondergraven.

Yinka Shonibare, Double Dutch t/m 24 apr Museum Boijmans van Beuningen, Museumpark 18-20, R'dam.